بررسی تأثیر استفاده از آراء روایی بارت در خوانش قصاید ناصرخسرو و مسعود سعد سلمان
کلمات کلیدی:
رولان بارت, روایتشناسی, نشانهشناسی, ناصرخسرو, مسعود سعد سلمان, قصیده, رمزگانهای رواییچکیده
ادبیات فارسی کلاسیک، به ویژه قالب قصیده، یکی از مهمترین بسترهای انتقال اندیشههای فلسفی، دینی و اجتماعی است که ساختاری پیچیده و چندلایه از نشانهها و روابط معنایی را در خود جای داده است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر استفاده از آراء روایی رولان بارت در خوانش قصاید ناصرخسرو و مسعود سعد سلمان انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر رویکرد نشانهشناسی و روایتشناسی ساختارگرا است. چارچوب نظری پژوهش بر اساس نظریه رمزگانهای پنجگانه بارت شامل رمزگان هرمنوتیکی، کنشی، معنایی، نمادین و فرهنگی تنظیم شده است. نتایج پژوهش نشان داد که قصاید ناصرخسرو دارای ساختاری روایی مبتنی بر حرکت معرفتی از جهل به سوی آگاهی هستند و رمزگانهای هرمنوتیکی و معنایی در آن نقش مهمی در شکلگیری ساختار اندیشه ایفا میکنند. در مقابل، قصاید مسعود سعد سلمان ساختاری روایی مبتنی بر تجربه زیسته، به ویژه تجربه زندان، دارند و رمزگانهای کنشی و نمادین در بازنمایی رنج، تنهایی و امید نقش اساسی ایفا میکنند. همچنین، رمزگان فرهنگی در هر دو شاعر موجب پیوند شعر با زمینههای اجتماعی، دینی و تاریخی شده است. یافتهها نشان میدهد که استفاده از نظریه رمزگانهای روایی بارت موجب آشکار شدن ساختارهای پنهان روایت در شعر و ارائه خوانشی عمیقتر از متون کلاسیک میشود. این رویکرد امکان تحلیل شعر به عنوان نظامی از نشانهها و روایتها را فراهم میکند و نشان میدهد که قصاید این دو شاعر دارای ساختاری نظاممند و روایی هستند که در آن معنا از طریق تعامل رمزگانهای مختلف تولید میشود.
دانلودها
مراجع
1. Saussure Fd. Course in General Linguistics. London: Duckworth; 1983.
2. Eco U. A Theory of Semiotics. Bloomington: Indiana University Press; 1976.
3. Safa Z. History of Persian Literature. Tehran: Ferdows Press; 1999.
4. Genette G. Narrative Discourse. Oxford: Blackwell; 1980.
5. Mohaqeq M. Nasir Khusraw: Life and Works. Tehran: University of Tehran Press; 1980.
6. Dabirsiaghi M. Introduction to the Divan of Nasir Khusraw. Tehran: Zavar Press; 1984.
7. Daftary F. The Ismailis: Their History and Doctrines. Cambridge: Cambridge University Press; 1998.
8. Masud Sa'd S. Divan of Masud Sa'd Salman. Tehran: Elmi Press; 1997.
9. Masud Sa'd S. Divan of Masud Sa'd Salman. Tehran: Sokhan Press; 2007.
10. Hawkes T. Structuralism and Semiotics. London: Methuen; 1977.
11. Culler J. Structuralist Poetics. London: Routledge; 1975.
12. Chandler D. Semiotics: The Basics. London: Routledge; 2007.
13. Barthes R. S/Z. New York: Hill and Wang; 1974.
14. Barthes R. Image, Music, Text. London: Fontana Press; 1977.
15. Barthes R. The Pleasure of the Text. New York: Hill and Wang; 1975.
16. Ricoeur P. Time and Narrative. Chicago: University of Chicago Press; 1984.
17. Peirce CS. Collected Papers of Charles Sanders Peirce. Cambridge: Harvard University Press; 1958.
18. Todorov T. The Poetics of Prose. Oxford: Blackwell; 1977.
19. Eagleton T. Literary Theory: An Introduction. Minneapolis: University of Minnesota Press; 2008.
20. Nasir Khusraw Q. Divan of Nasir Khusraw. Tehran: University of Tehran Press; 2009.
21. Nasir Khusraw Q. Complete Poems of Nasir Khusraw. Tehran: Amir Kabir; 1984.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Rohollah Hasheminezhad (Author); Mansooreh Mashayekhie; Mohammad Fatehi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
