بررسی نحوۀ شکل گیری ساختار روایت در منظومۀ مصور گل و نوروز خواجوی کرمانی بر اساس دیدگاه تودوروف
کلمات کلیدی:
خواجوی کرمانی, گل و نوروز, تزوتان تودوروف, روایتشناسی ساختارگرا, تعادل و بیتعادلیچکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی نحوۀ شکلگیری ساختار روایت در منظومۀ مصور گل و نوروز خواجوی کرمانی بر اساس دیدگاه تودوروف با و تحلیل ساختار درونی و منطق نحوی روایت این اثر، بر پایه نظریۀ روایتشناسی ساختارگرای تزوتان تودوروف انجام شده است. این نظریه، روایت را بهمنزلۀ نظامی از گزارههای وصفی و فعلی در نظر میگیرد که بر محور تغییر وضعیت و بازگشت به تعادل سامان مییابند. در این پژوهش، با روش توصیفی–تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای، الگوی پنجمرحلهای تودوروف شامل تعادل آغازین، گسست، بیتعادلی، بازسازی و تعادل نو در ساختار منظومۀ گل و نوروز شناسایی و تحلیل گردید. یافتهها نشان داد که روایت خواجو بر مبنای روابط علی میان کنشها، وضعیتها و صفات شخصیتها شکل گرفته است و هر مرحله از داستان، بازتابی از دگرگونی درونی قهرمان است. نوروز در مسیر عشق، از تعادل نخستین خارج میشود، با بحران و آزمون مواجه میگردد و در پایان به تعادل و آگاهی تازهای دست مییابد. همچنین تحلیل زمان و مکان روایی، پیوستگی میان ساختار بیرونی و تحول درونی شخصیتها را آشکار کرد. نتیجه کلی پژوهش آن است که منظومۀ گل و نوروز از نظر ساختاری بهصورت شهودی منطبق با دستور زبان روایت تودوروف سامان یافته و نمونهای برجسته از پیوند میان شعر فارسی و نظریۀ ساختارگرای روایت به شمار میآید.
دانلودها
مراجع
1. Scholes R, Taheri F. An Introduction to Structuralism in Literature. Tehran: Agah; 2000.
2. Toolan M, Harri A. An Introduction to Narrative. Tehran: Farabi; 2004.
3. Barthes R, Shklovsky V, Mohammadi F. Selected Essays on Narrative. Tehran: Minavi Kherad; 2009.
4. Todorov T, Nabavi M. The Poetics of Structuralism. Tehran: Agah; 2003.
5. Todorov T, Karimi D. The Dialogic Logic of Mikhail Bakhtin. Tehran: Markaz; 1998.
6. Martin W, Shahba M. Theories of Narrative. Tehran: Hermes; 2003.
7. Makaryk IR, Mahajer M, Nabavi M. Encyclopedia of Contemporary Literary Theory. Tehran: Agah; 2005.
8. Tyson L, Hosseinzadeh M, Hosseini F. Contemporary Literary Theory. Tehran: Negah-e Emrooz; 2008.
9. Parsa SA, Taheri Y. Narrative Aspects of Marzban-Nameh Stories Based on Todorov's Theory. Journal of Persian Textual Studies. 2012(14).
10. Karimi P, Fathi A. Structural Analysis of the Story of Keyumars Based on the Model of Todorov, Bremond, and Greimas. Journal of Story Studies. 2012;1(1).
11. Javaheri S, Nikmanesh M. The Syntactic Representation of Narrative in Attar's Mosibatnameh. 2015(31).
12. Azad R. Narrative Study of Hamidi Maqamat Based on Todorov's Theory. Journal of Literary Research. 2009;7(26).
13. Samarqandi D. Tazkerat al-Shoara (Memoirs of Poets). Tehran: Ketab; 1966.
14. Ghasemzadeh M. Romantic Stories in Persian Literature. Tehran: Hirmand; 2012.
15. Toolan M, Alavi SF, Ne’mati F. Narratology: A Linguistic–Critical Introduction. Tehran: SAMT; 2007.
16. Shokri Y. Analysis of the Story of the Lion and the Bull from Kalila and Dimna Based on Todorov's Narrative Syntax Theory. Journal of Literary Techniques. 2018(25).
17. Akhavat A. Grammar of the Story. Tehran: Farda; 1992.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Hamed Beigzadeh (Author); Hooshmand Esfandiarpour; Mozhde Shafie (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
