تحلیل کاربست نظریه جهان متن در شناسایی انتزاعی معنا در داستان ماهی سیاه کوچولو

لیلا  نیسی; آرزو مولوی وردنجانی; شهین  قاسمی

doi:10.61838/jtpll.265

نویسندگان

لیلا نیسی دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، گروه زبان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0002-5097-7533
آرزو مولوی وردنجانی گروه زبان انگلیسی، واحد امیدیه، دانشگاه آزاد اسلامی، امیدیه، ایران. https://orcid.org/0000-0002-1583-8549
شهین قاسمی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-5097-6648

DOI::

https://doi.org/10.61838/jtpll.265

کلمات کلیدی:

جهان متن, معناشناسی انتزاعی, تحلیل ادبی, داستان کودک, ماهی سیاه کوچولو

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل و شناسایی معناهای انتزاعی در داستان «ماهی سیاه کوچولو» بر اساس نظریه جهان متن انجام شده است. این مطالعه از نوع کیفی و تحلیلی–توصیفی است و با تمرکز بر شناسایی عناصر داستانی، روابط معنایی و ساختاری بین آن‌ها و پیام‌های ضمنی متن، به درک عمیق‌تری از فرآیند شکل‌گیری معنا در روایت‌های کودکانه می‌پردازد. داده‌های پژوهش از متن کامل داستان گردآوری شده و تحلیل آن‌ها با بهره‌گیری از چارچوب نظری جهان متن انجام گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که شخصیت اصلی داستان، والدین، محیط طبیعی، سایر موجودات و رخدادها، هر یک نقش مهمی در شکل‌دهی معنا و پیام‌های انتزاعی دارند. شخصیت اصلی نمادی از رشد، کنجکاوی و کشف جهان است و تعامل او با والدین و محیط، تضاد بین محدودیت و آزادی و فرآیند یادگیری را نمایان می‌سازد. روابط معنایی بین عناصر داستان، شامل تضاد، تعامل، همکاری و رقابت و ارتباط نمادها با روایت، به‌صورت نظام‌مند پیام‌های اخلاقی، تربیتی و اجتماعی متن را منتقل می‌کنند. همچنین تحلیل معنای انتزاعی داستان نشان داد که رشد و تجربه، روابط اجتماعی، محدودیت و آزادی، اخلاق و ارزش‌ها و طبیعت و جهان پیرامون، مهم‌ترین لایه‌های معنایی و نمادین متن را تشکیل می‌دهند. نتایج پژوهش تأکید می‌کند که نظریه جهان متن ابزار کارآمدی برای تحلیل لایه‌های پنهان معنا و ساختارهای نمادین در آثار ادبی، به‌ویژه در حوزه ادبیات کودک و نوجوان است. این چارچوب امکان بررسی نظام‌مند پیام‌های تربیتی و اخلاقی و تحلیل انتزاعی روایت را فراهم می‌آورد و می‌تواند به پژوهشگران و مربیان در فهم عمیق‌تر متون و ارتقای مهارت تحلیل ادبی کمک کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Gavins J. Text World Theory: An Introduction. Edinburgh: Edinburgh University Press; 2007.

2. Greyson D, O’Brien H, Shankar S. Visual analysis of information world maps: An exploration of four methods. Journal of Information Science. 2020;46(3):361-77.

3. Lahey E. Stylistics and Text World Theory. The Routledge Handbook of Stylistics: Routledge; 2023. p. 300-13.

4. Bouguelmouna A, Benzoukh H. The Effectiveness of Text World Theory Approach in Analyzing Literary Texts in the EFL Classroom. 2021.

5. Mansworth MF. Possible Worlds Theory and Readers’ Emotions: The Construction of Textual Actual and Possible Worlds and Readers’ Responses to Literature: Aston University; 2022.

6. Anatolievna OE, Ivanovna SL, Vladimirovna CT. Modeling of text and discourse worlds. Scientific Result Issues of Theoretical and Applied Linguistics. 2022;8(1):79-92.

7. Jansen P, editor A Systematic Survey of Text Worlds as Embodied Natural Language Environments. Proceedings of the 3rd Wordplay: When Language Meets Games Workshop; 2022.

8. Khan NU, Sajid A, Khan AU. Applying Text World Theory to Ahmed Ali's Twilight in Delhi. Journal of Positive School Psychology. 2022;6(9).

9. Abood AA. Exploring Textual Elements in Edgar Allan Poe's Fiction through the Lens of Text World Theory: A Cognitive Analysis of Narrative Construction and Interpretation. Adab Al-Basrah. 2025(111).

10. Bell A. Digital Fictionality: Possible Worlds Theory, Ontology, and Hyperlinks. Possible Worlds Theory and Contemporary Narratology2019. p. 249.

11. Harvey P. Recalling Atwood: Text World Theory and Memories of Narrative Fiction: University of Sheffield; 2023.

12. Heidari B, Dehghan M, Gheitury A. Application of the Text World Theory in Shirko Bikas Poems: Cognitive Poetics Poems. Literary Interdisciplinary Research. 2023;5(10):126-58.

13. Jaxa NP. Pedagogical Stylistics: Teaching isiXhosa Poetry at Further Education Training Phase Using Text World Theory Approach. Journal of Culture and Values in Education. 2024;7(1):118-33.

14. Raghunath R. Possible Worlds Theory and Counterfactual Historical Fiction. Cham, Switzerland: Palgrave Macmillan; 2020.