زبان بدن و نشانه شناسی عواطف انسانی در لیلی و مجنون

مریم جبروتیان; علیرضا قوجه زاده; مرجان  علي اكبرزاده زهتاب; پرستو یمینی

doi:10.61838/jtpll.90

نویسندگان

مریم جبروتیان دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0001-6304-4284
علیرضا قوجه زاده استادیار، گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. https://orcid.org/0009-0003-6232-6890
مرجان علي اكبرزاده زهتاب استادیار، گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6260-7380
پرستو یمینی استادیار، گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0001-6225-9988

DOI::

https://doi.org/10.61838/jtpll.90

کلمات کلیدی:

زبان بدن, ارتباطات غیرکلامی, لیلی و مجنون, نظامی گنجوی

چکیده

مقاله حاضر به بررسی زبان بدن و نشانه‌شناسی عواطف انسانی در داستان لیلی و مجنون اثر نظامی گنجهای می‌پردازد. این پژوهش با تمرکز بر عواطفی چون بخشندگی، اعتدال، ایثار، عاشق شدن، احتیاط، تسلیم و قناعت، نشان می‌دهد که چگونه این احساسات در قالب نشانه‌های غیرکلامی و زبان بدن شخصیت‌ها به تصویر کشیده شده است. با استفاده از روش‌های تحلیلی نشانه‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی، پژوهش حاضر به بررسی چگونگی انعکاس این عواطف در حرکات بدنی، حالات چهره، و رفتارهای نمادین شخصیت‌های داستان می‌پردازد. در این راستا، تاکید ویژه‌ای بر رابطه‌ای است که میان نشانه‌ها و مفاهیم عاطفی در متن شکل می‌گیرد، به‌ویژه اینکه چگونه این مفاهیم از طریق نشانه‌های غیرکلامی، مانند بخشیدن مال و دارایی، پذیرفتن دوری از معشوق و دیگر رفتارهای فیزیکی و نمادین، به خواننده منتقل می‌شود. این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که نظامی چگونه با بهره‌گیری از زبان بدن و نشانه‌های ظریف، به تجسم و انتقال مفاهیم اخلاقی و انسانی می‌پردازد، و بدین ترتیب، داستان لیلی و مجنون تنها به روایت یک عشق شورانگیز محدود نمی‌شود، بلکه حاوی پیام‌های عمیق اجتماعی و روان‌شناختی است که در عمق رفتارها و زبان بدن شخصیت‌ها نهفته است.