بررسی نشانهشناختی سرودههای مقاومت نادر قاسممحمد قواسمه بر مبنای الگوی پیرس با تأکید بر دیوان «کان عالیاً و یبقی»
کلمات کلیدی:
نشانهشناسی, چارلز سندرز پیرس, دیوان کَانَ عَالیاً وَیَبْقَی, نادر قاسم محمد قواسمه, شعر مقاومت, رمزگان مقاومتچکیده
ادبیات پایداری همواره بستری برای بازنمایی هویت جمعی و تقویت روحیهی ایستادگی در برابر سلطهگری بوده است. سرودههای نادر قاسممحمد قواسمه، از شاعران شاخص جبههی مقاومت، بهدلیل تأکید بر مؤلفههایی چون هویت، اسطوره و سرزمین، نمونهای بارز از شعر متعهد بهشمار میرود. پژوهش پیشرو با هدف شناسایی، طبقهبندی و تحلیل نظاممند نشانههای بهکاررفته در سرودههای مقاومت قواسمه بر اساس سهگانهی نشانهشناسی چارلز سندرس پیرس و تبیین فرایند معناسازی، بهدنبال پاسخ به این سؤال است که نشانههای موجود در این سرودهها بر اساس کدام یک از سهوجه نظریه پیرس قابل تفکیک هستند و چه کارکردی در بازتولید گفتمان پایداری دارند؟ روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد نشانهشناسی پیرس است که در آن، اشعار مرتبط با مؤلفههای مقاومت بهصورت تمامشماری بررسی و نشانهها بر اساس سهگانهی پیرس بررسی شدهاند. یافتهها نشان میدهد که نشانههای نمادین با بسامدی بالاتر، نقشی محوری در بازنمایی مفاهیم انتزاعی مقاومت ایفا میکنند و شاعر با نمادهایی چون قدس، فلسطین و شهادت به مشروعیّتبخشی آرمانهای پایداری پرداخته است؛ نشانههای نمایهای از طریق ارجاع به وقایع تاریخی خاص همچون اشغالگری و آوارگی، حس تعلق مکانی و زمانی را برمیانگیزند و نشانههای شاخصی با بازآفرینی تصاویر عینی همچون خون و ویرانی، همذاتپنداری عاطفی مخاطب را فراهم میآورند. نتیجهی کلی آنکه نظریهی پیرس با تأکید بر نقش تفسیرگر و بافت موقعیتی، الگویی کارآمد برای تحلیل شعر متعهد است و سرودههای قواسمه شبکهای پیچیده از نشانهها را بهکار گرفتهاند که در تعامل با یکدیگر، گفتمانی پویا و چندلایه در دفاع از هویت و سرزمین شکل میدهند. همچنین دیوان «کان عالیاً و یبقی» نمونهای غنی از کاربست آگاهانه و ناآگاهانه نشانههای سهگانه در راستای القای مفاهیم پایداری، عشق، وطن، ایمان و جاودانگی است.
دانلودها
مراجع
1. Hoda N. Poetical Works. Irbid: Dar al-Kindi; 2002.
2. Safavi K. Introduction to the Semiotics of Literature. Tehran: Elmi Publishing; 2014.
3. Sojoudi F. Applied Semiotics. Tehran: Elm Publishing; 2014.
4. Ahmadi B. From Pictorial Signs to Text. Tehran: Markaz Publishing; 2015.
5. Heydari M. The Application of Peirce's Views in the Study of Alphabetic Signs in Poets' Divans: A Case Study of Anvari's Divan. Poetry Research Journal. 2016(28):107-30.
6. Damour I. Textual Rituals: Manifestations of the Prose Poem in the Poetry of Nader Hoda. Amman: Dar al-Aan Publishers and Distributors; 2020.
7. Barthes R. Elements of Semiology. London: Jonathan Cape; 1964.
8. Zamiran M. An Introduction to Semiotics. Tehran: Qesseh; 2003.
9. Peirce CS. Collected Papers. Cambridge: Harvard University Press; 1886.
10. Dinesen AM. An Introduction to Semiotics. Abadan: Porsesh Publishing; 2010.
11. Makaryk IR. Encyclopedia of Contemporary Literary Theory. Tehran: Agah Publishing; 2014.
12. Guiraud P. Semiotics. Tehran: Agah Publishing; 2001.
13. Hamdawi J. Semiotics and Titling. Alam al-Fikr. 1997(3):45-67.
14. Eco U. Semiotics. Tehran: Sales Publications; 2016.
15. Chandler D. Semiotics: The Basics. Tehran: Sooreh Mehr Publications; 2018.
16. Hoda N. Ink of Darkness. Beirut: Dar Qudsiyyah; 1992.
17. Hoda N. It Was and Remains High. 1st ed. Irbid: Al-Biruni; 2009.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Seyedeh Zahra Asadi Aghablaghi (Author); Mohammad Reza Yousefi; Mohammad Hasan Masoumi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
