تحلیل و مقایسهی استعارهی مفهومی مرگ در شعر سیاوش کسرایی و احمد شاملو بر اساس نظریهی طرحوارههای تصویری جانسون
کلمات کلیدی:
مرگ, استعارهی مفهومی, طرحوارههای تصویری, نگاشت, سیاوش کسرایی و احمد شاملوچکیده
یکی از دیدگاههای مورد توجه در زمینه تحقیقات زبانشناسی شناختی، نظریهی استعارهی شناختی است. از نظر لیکاف و جانسون استعاره ابزاری شناختی است که نه فقط در زبان، بلکه در سرتاسر زندگی روزمره و اندیشه و عمل ما جاری است. از نظر آنان نظام اندیشگانی انسان ماهیتی کاملاً استعاری دارد، که بر اساس تجربیات عینی و ملموس او در زندگی شکل میگیرد. هدف نگارندهی این مقاله بررسی و مقایسهی پایههای شناخت سیاوش کسرایی و احمد شاملو از مفهوم مرگ است، که در آن بر اساس نظری طرحوارههای تصویری جانسون تلاش میکند تا به شیوهی تحلیل مفهومی نشان دهد که تمثیلها، نمادها، تشبیهات و استعارههای سیاوش کسرایی و احمد شاملو، چه تصویری از مرگ به خوانندگان ارائه میدهند. در این مقاله با بررسی طرحوارههای تصویری کسرایی و شاملو از مرگ، میتوان به این نتیجه دست یافت که استعارههای این دو شاعر بر اساس تجربیات شخصی و نظام شناختی آنان شکل گرفتهاند. با بررسی نگاشتهای استعاری در شعر کسرایی و شاملو درباره مرگ، میتوانیم زیرشاخههای ساخت استعارهی این مفهوم انتزاعی را در شعر آنان بررسی کنیم و پی ببریم که چگونه جهت و سیر زندگی و اندیشهی کسرایی و شاملو، متاثر از نگاشتهایی است که حاصل تجربیاتی آنان در زندگی عادی و روزمرهشان است. این تجربیات خاص، باعث شده زیرساختهای فکری این دو شاعر در برخورد با مفهوم انتزاعی مرگ با هم متفاوت باشد. در شعر کسرایی این نگاشتها بیشتر به صورت مقابلهی یک شیء یا موجودی ناتوان در مقابل شی یا موجودی قدرتمند ارائه گردد؛ که شخص قدرت مقاومت در برابر آن را ندارد؛ پس راهی به جز تسلیم در مقابل آن نمیبیند. پس طرحوارهی غالب در شعر کسرایی، به دلیل ترس شاعر از پدیدهی مرگ، طرحوارهی قدرتی است. اما در شعر شاملو به دلیل عدم ترس و هراس او از مرگ، این مفهوم انتزاعی در اکثر موارد به شکل همراهی دو دوست و حرکت در مسیری که به ابدیت منتهی میشود به تصویر کشیده شده است؛ و طرحوارهی غالب شاملو از استعارهی مرگ، طرحوارهی حرکتی است. این نگاشتها در مجموع، نگرش کلی شاعران را نسبت به مسألهی مرگ نشان میدهد.
دانلودها
مراجع
1. Behnam M. The Conceptual Metaphor of Light in the Divan of Shams. Literary Criticism Quarterly. 2010;3(10):91-114.
2. Hashemi Z. Conceptual Metaphor Theory from the Perspective of Lakoff and Johnson. Adab-Pazhouhi Journal. 2010;4(3):119-39.
3. Naseri N. The Manifestation of Despair and Hope in the Poetry of Siavash Kasraie. Baharestan-e Sokhan: Scientific-Research Quarterly of Persian Literature. 2014;9(21):27-56.
4. Lakoff G, Johnson M. Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press; 1980.
5. Arian H, Talkhabi M. Analysis of the Concept of Death in Forough Farrokhzad's Poetry Based on Cognitive Metaphor Theory. Scientific Journal of Linguistic and Rhetorical Studies. 2020;11(22):7-36.
6. Friedenberg J, Silverman G. Cognitive Science: An Introduction to the Study of Mind. Tehran: Future Studies Center; 2009.
7. Golfam A, Yousefirad F. Cognitive Linguistics and Metaphor. Advances in Cognitive Science. 2002;4(3):59-64.
8. Talmy L. Toward Cognitive Semantics. Cambridge, MA: MIT Press; 2000.
9. Safavi K. An Introduction to Semantics. 2nd ed. Tehran: Sooreh Mehr; 2008.
10. Barcelona A. Metaphor and Metonymy at the Crossroads: A Cognitive Perspective2011.
11. Fotouhi M. Stylistics: Theories, Approaches, and Methods. Tehran: Sokhan; 2011.
12. Gibbs RW, Steen GJ. Metaphor in Cognitive Linguistics: Selected Papers from the Fifth International Cognitive Linguistics Conference. Amsterdam: John Benjamins; 1997.
13. Stockwell P. Cognitive Poetics. Tehran: Elmi Publishing; 2013.
14. Evans V, Green M. Cognitive Linguistic: An introduction. Edinburgh: Edinburgh University Press; 2006.
15. Safavi K. A Discussion on Image Schemas from the Perspective of Cognitive Semantics. Nameh-ye Farhangestan. 2003;6(1).
16. Johnson M. The body in the mind: The bodily basis of meaning, Reason and Imagination. Chicago: University of Chicago Press; 1987.
17. Saeed JI. Semantics. Oxford: Wiley-Blackwell; 2013.
18. Abedi K. The Great Shepherd of Hope: A Study of the Life and Works of Siavash Kasraie. Tehran: Negah; 2008.
19. Shamisa C. A Look at Forough. Tehran: Morvarid; 1997.
20. Kasraie S. Collected Poems: From Sound to the Air of Sunshine. Tehran: Ketab-e Nader; 2007.
21. Baghinejad A. Humanism in Shamlu's Poetry. Urmia: Islamic Azad University of Urmia Publications; 2015.
22. Mojabi J. The Biography/Profile of Ahmad Shamlu. 2nd ed. Tehran: Ghatreh; 1998.
23. Baghaei-Makan M. Shamlu and the World of Meaning. Tehran: Morvarid; 2002.
24. Farrokhzad P. The Mother Christ. Tehran: Iran-Jam; 2004.
25. Shamlu A. Collected Works. Tehran: Zamaneh Publications, Negah Publishing Institute; 2002.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Sedigheh Paridad (Author); Yousef Nikrouz; Mohammad Hossein Nikdar Asl, Ali Alizadeh (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
