بررسی تطبیقی تصویر محتوایی «فلسطین» در شعر شاعران ایرانی و عراقی
DOI::
https://doi.org/10.61838/jtpll.173کلمات کلیدی:
فلسطین, شعر فارسی, شعر عربی, ادبیات تطبیقی, ادبیات مقاومتچکیده
پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی تصویر محتوایی فلسطین در شعر شاعران ایرانی و عراقی پرداخته و تلاش کرده است تا با تحلیل مضامین و مفاهیم محوری، نحوه بازنمایی این مسئله در دو سنت شعری را واکاوی کند. اهمیت این موضوع از آن جهت است که فلسطین بهعنوان یکی از برجستهترین نمادهای مقاومت، آزادیخواهی و عدالتطلبی در جهان اسلام، بازتابی گسترده در ادبیات معاصر داشته است. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای مباحث ادبیات تطبیقی، بهویژه مکتب آمریکایی، و پیوند آن با گفتمان مقاومت و ادبیات پایداری شکل گرفته است. در بخش یافتهها، شعر فارسی بیش از هر چیز بر ابعاد عرفانی ـ ارزشی، تقدس مبارزه و پیوند آن با فرهنگ عاشورایی تأکید دارد و با استفاده از زبان نمادین و ارجاعات دینی، فلسطین را بهعنوان صحنه پیروزی حق بر باطل تصویر میکند. در مقابل، شعر عراقی با رویکردی واقعگرایانهتر و ملموستر، بر روایت مستقیم رنجها، تبعید، ویرانی و در عین حال، مقاومت و امید به آزادی تأکید مینماید. بررسی تطبیقی نشان داد که هر دو سنت شعری، ضمن برخورداری از تفاوتهای سبکی و معنایی، در مفاهیم محوری همچون مقاومت، مظلومیت، شهادت و آزادی همپوشانی چشمگیری دارند و در نهایت، در خدمت تقویت گفتمان مشترک پایداری در منطقه قرار میگیرند. نتیجهگیری کلی این پژوهش بیانگر آن است که ادبیات معاصر ایران و عراق، با وجود تفاوت در شیوههای بازنمایی، نقش مکملی در شکلدهی به تصویر فرهنگی و سیاسی فلسطین ایفا کرده و از ظرفیت بالایی برای گسترش همبستگی و گفتوگوی فرهنگی برخوردار است.
دانلودها
مراجع
1. Vafa A. The Palestine Issue in the Poetry of the Islamic Revolution of Iran. Journal of Resistance Culture. 2022;14(4):55-79.
2. Al-Jazini A. The Palestine Issue in Contemporary Arab History. Beirut: Dar al-Fikr al-Arabi; 1998.
3. Neda F. Comparative Literature: Theories and Methods. Tehran: Nashr-e Ghatreh; 2004.
4. Afrouz AA. Comparative Literature and Its Principles. Tehran: SAMT; 2021.
5. Maqdasi M. Comparative Literature in the Arab World. Baghdad: Dar al-Hikma; 2007.
6. Nazari HR. The American School in Comparative Literature. Literary Criticism Research Journal. 2010;5(3):101-20.
7. Barghouth K. Rhetoric and Analysis of Contemporary Arabic Literature. Cairo: Maktabat al-Nahda al-Masriya; 2011.
8. Mousavi Garmaroudi SA. Resistance Poetry and Palestine. Tehran: Nashr-e Neyestan; 2006.
9. Al-Budeiri J. Reflection of Persian Literature in European Literature. Baghdad: Dar al-Shorouk; 2021.
10. Alavi-Zadeh H. Imagery in Resistance Poetry. Contemporary Literature Quarterly. 2021;8(1):77-99.
11. Haj-Babaei M, Others. Reflection of Resistance in Contemporary Persian Poetry. Literary Criticism Quarterly. 2017;12(2):45-68.
12. Rouhani SMA. Palestine and Islamic Resistance. Tehran: Center for Islamic Revolution Documents; 2012.
13. Hessampour SR. Translation and Comparative Literature in Iran. Tehran: Nashr-e Ghatreh; 2010.
14. Sajadi H. Comparative Literature: Foundations and Developments. Tehran: SAMT; 2008.
15. Sefataj M. Political History of Palestine. Tehran: Ettela'at Institute; 2017.
16. Ahmadi M. History of Palestine. Tehran: Nashr-e Elm; 1998.
17. Zuaiter A. History of Comparative Literature in the Arab World. Beirut: Dar al-Fikr al-Arabi; 1994.
18. Saadatnia M. Science of Eloquence and Its Applications. Tehran: University of Tehran Press; 2023.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 کیخسرو ذوالفقاری, زهره نورائی نیا, هانیه صدری مجد (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
