Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 2 زمستان 1403 2025 03 07 An Inquiry into the Origins of Suhrawardi's Poetic Thought Based on Ancient Esoteric Illuminative Texts جستار در سرچشمه‌های تفکر شاعرانه سهروردی بر اساس متون رمزی اشراقی کهن 131 147 10.61838/jtpll.95 FA معصومه قاسمی دانشجوی دکتری، گروه فلسفه هنر، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران اسماعیل بنی اردلان استاد گروه هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران علی صادقی شهپر استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی ، همدان، ایران. حسین اردلانی دانشیار، گروه فلسفه هنر، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. Journal Article 2025 01 27 <p>Like the sages of ancient Iran, Suhrawardi chose poetry and allegorical narratives to convey the subtleties of intuitive Illuminative wisdom. He explicitly stated his intention to revive the thought of the sages of ancient Iran. This thinker employed a persuasive writing style and, through the creation of allegorical tales, artistically expressed his teachings in literary form, revealing reality. The present study seeks to answer this fundamental question: What is the relationship between the allegorical narratives of Illuminative wisdom and the thought of the sages of ancient Iran, and what role did these sages play in the creation of poetry and artistic works? Based on the findings of this research, Illuminative texts can be examined from two perspectives within the philosophy of poetic art. First, in terms of form and writing style, they present the fundamental elements of poetry, particularly imaginative elements. Additionally, from the perspective of content, meaning, and intrinsic elements, they share a deep-rooted connection with the essential components of Illuminative thought, namely consciousness, contemplation, and luminous knowledge. In his allegorical narratives, Suhrawardi designs a roadmap for connecting to the realm of imagination and acquiring intuitive knowledge. Through a dialectical exchange with the guiding intellect, he lays out the path for the seeker to receive the light of illumination. Thus, by exploring the imaginative realm and the allegorical elements in Suhrawardi’s narratives and conducting a comparative analysis with the archetypes in ancient esoteric Illuminative texts, a deeper understanding of Illuminative literary art can be attained.</p> <p>سهروردی، همچون دانایان ایران باستان، برای بیان ظرایف حکمت ذوقی اشراق، شعر و داستان‌های رمزی را برمی‌گزیند. او به روشنی بیان می‌کند که طرح احیای اندیشه دانایان ایران باستان را در انداخته است. این اندیشمند از شیوه نوشتار اقناعی بهره می‌جوید و با آفرینش داستان‌های رمزی، آموزه‌های خویش را در قالب هنر ادبی صورت می‌بخشد و امر واقعی را مینمایاند. تلاش جستار حاضر بر پاسخ به این پرسش بنیادین بوده است: نسبت داستان‌های رمزی حکمت اشراق با تفکر دانایان ایران باستان و نیز نقش این دانایان در آفرینش شعر و اثر هنری چیست؟ بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر، متن‌های اشراقی از دو دیدگاهِ فلسفه هنر شعر قابل بررسی‌اند: نخست، از نظر صورت و سبک نوشتار، که اصلی‌ترین عنصر شعر یعنی عناصر خیالی را ارائه می‌دهد؛ افزون بر این، از نظر محتوا و معنا و عناصر درونی که با عنصر اصلی تفکر اشراقی یعنی شعور، اندیشه و نور شناخت هم‌ریشه‌اند. سهروردی در داستان‌های رمزی نقشه راهِ پیوند به عالم خیال و دریافت دانش حضوری را طراحی می‌کند و در جریان پرسش و پاسخ با عقل راهنما، راه دریافت نور اشراق را پیش روی سالک می‌نهد. از این رو، با جستجو در عالم خیال و عناصر خیالی داستان‌های سهروردی و مقایسه تطبیقی با کهن‌الگوهای متون اشراقی کهن، می‌توان به فهم بهتر هنر ادبی اشراقی نزدیک‌تر شد.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/95/59