Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 2 زمستان 1403 2025 03 15 Manifestations of the Tress in the Poetry of Forṣat al-Dawla Shirazi and Ne‘mat Fasāʾi جلوه‌های زلف در اشعار فرصت الدوله شیرازی و نعمت فسایی 148 162 10.61838/jtpll.87 FA منور صدرایی دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران. سید محسن سا جدی راد استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران (نویسنده مسئول). سمیرا رستمی استادیار ، گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد فسا ، دانشگاه آزاد اسلامی ، فسا ، ایران. Journal Article 2024 10 20 <p>The present study examines the manifestations of the tress in the divans of two prominent poets of the Qajar era, Mirza Hosseini Forṣat al-Dawla Shirazi and Mirza Mohammad Hosseini Ne‘mat Fasāʾi. The concept of the tress, in addition to its literal and lexical meanings, carries metaphorical and symbolic connotations. The use of the tress in mystical literature describes divine beauty, as well as the beloved’s beauty and romantic themes. The primary objective of this research is to elucidate the perspectives of these two poets regarding the mystical term "tress" during the period of literary return and to analyze the similarities and differences in their viewpoints on the use of this term. This study compiles various manifestations of the tress from the perspectives of these two major Qajar-era poets, Forṣat and Ne‘mat, employing a descriptive-analytical approach. The term "tress" appears 142 times in Forṣat’s divan and 263 times in Ne‘mat’s divan. Both poets were influenced by great literary figures such as Hafez and Sa‘di and were familiar with the teachings of the Khorasani and Baghdadi literary schools. The findings of this research present the interpretations and meanings of the tress in the divans of these two poets, accompanied by examples and analyses.</p> <p>پژوهش حاضر به بررسی جلوه‌های زلف در دیوان دو شاعر بزرگ دوره‌ی قاجار، میرزا حسینی فرصت الدوله‌ی شیرازی و میرزا محمدحسینی نعمت فسایی می‌پردازد. مفهوم زلف در کنار معانی حقیقی و لغوی، دارای کاربرد مجاز و رمزی است. استفاده از زلف در ادبیات عارفانه، زیبایی الهی و معانی عاشقانه و زیبایی معشوق را توصیف می‌کند. هدف اصلی این پژوهش، تبیین نگرش این دو شاعر در مورد اصطلاح عرفانی «زلف» در دوره‌ی بازگشت و بررسی تفاوت‌ها و شباهت‌های دیدگاه ایشان در استفاده از این اصطلاح است. در این تحقیق، جلوه‌های متفاوت زلف از دیدگاه دو شاعر بزرگ دوره قاجار، فرصت و نعمت، گردآوری شده و از رویکرد توصیفی-تحلیلی بهره گرفته شده است. زلف در دیوان فرصت ۱۴۲ بار و در دیوان نعمت ۲۶۳ بار به کار رفته است. این دو شاعر در اشعار خود از ادبای بزرگی چون حافظ و سعدی تأثیر پذیرفته‌اند و با تعالیم مکتب خراسانی و بغدادی آشنا بوده‌اند. نتایج این پژوهش ارائه تعابیر و مفاهیم زلف در دیوان‌های این دو شاعر به همراه ذکر مثال و تحلیل است.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/87/69