Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 2 تابستان 1403 2024 08 26 Analysis and Examination of Formalist Criticism Components in the Works of Seyed Ali Salehi تحلیل و بررسی مولفه‌های نقد فرمالیستی در آثار سید علی صالحی 158 167 10.61838/jtpll.68 FA پروین ترابی دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مریم پیکانپور استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. خدیجه بهرامی رهنما استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 04 12 <p>Formalist criticism is a text-centered approach in literary critique that prioritizes the examination of the form and structure of a literary work. A formalist critic does not seek to understand "what" a poet or writer intends to say in their literary creation but rather "how" they express their intended meaning. Through an analysis of the structure of a text, formalists aim to uncover its hidden meanings and deeper concepts. Seyed Ali Salehi is one of the prominent contemporary poets who, despite his significant contributions to modern Persian poetry, has not received substantial academic attention from Persian language and literature researchers. He was the founder of the <em>Wave of Purity</em> poetic movement, which, although short-lived, left a profound impact on poets following the Nimaic style. Salehi also pioneered the <em>Spoken Poetry</em> movement, a literary trend that, for nearly two decades, has influenced the way most contemporary poets structure their poetry. A considerable portion of Seyed Ali Salehi's poetry exhibits a strong presence of norm-breaking techniques and formalist elements. This study aims to provide a deeper understanding of these aspects. His poetry is marked by various forms of linguistic deviation, novel expressions, and innovative imagery that enhance the richness of his poetic language. Research indicates that among all types of norm deviation, semantic and phonological deviations are the most prevalent in his works.</p> <p>نقد فرمالیستی یکی از شیوه‌های علمی بررسی آثار ادبی است که با تمرکز بر متن و کنار نهادن عوامل بیرونی، در پی کشف وجوه زیبایی‌شناسانه‌ای است که زبان روزمره را تا مرز اعجاز شاعرانه ارتقا می‌دهند. در این میان، رستاخیز واژگان و آشنایی‌زدایی از مهم‌ترین فنونی است که به زبان روزمره، جامۀ شعریت می‌پوشاند. در شعر سید علی صالحی، بهره‌گیری از تکنیک‌های گوناگون مانند سیال‌پنداری، حس‌آمیزی، پارادوکس، انتخاب واژه‌های نامأنوس، ایجاد ترکیب‌های بدیع و... بسامد بالایی دارد. این مسئله با ماهیت «شعر گفتار» و رویکرد زبانی ساده، صمیمی و روان در اشعار او پیوندی تنگاتنگ دارد. لحن گفتاری صالحی و تأکید او بر صمیمیت مخاطب، همراه با ذهنیت‌گرایی شاعرانه و تولید عواطف سیال و ملموس، سبب شده است که هنجارگریزی‌های معنایی و آوایی، به‌ویژه «حس‌آمیزی» و «سیال‌پنداری»، در شعر او بسامد بالایی پیدا کند. صالحی در واژه‌گزینی و نیز تأکید بر ظرفیت‌های موسیقایی واژگان، توفیق چشمگیری دارد و با قاعده‌گریزی یا قاعده‌افزایی در حوزۀ معنا و صورت، پیوسته ترکیب‌های تازه می‌آفریند. او همچنین کهن‌الگوهایی مانند آنیما و آنیموس را در سروده‌هایش به‌خوبی نمایان کرده است. درمجموع، سید علی صالحی به‌عنوان یکی از چهره‌های برجستۀ شعر معاصر، در همۀ گونه‌های هنجارگریزی، به‌ویژه در ابعاد معنایی و آوایی، عملکرد چشمگیری داشته و ترفندهای ادبی را نیز از یاد نبرده است. شعر او تجلی خلاقیت، ساده‌نویسی و کشف روابط تازه در زبان گفتار است و این ویژگی‌ها جایگاه او را در ادبیات امروز ایران استوار می‌سازد.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/68/47