Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 2 پاییز 1403 2024 10 01 Analysis of Literary and Scientific Genres in Azerbaijani Turkish Based on Halliday’s Grammatical Metaphor تحلیل ژانر ادبی و علمی زبان ترکی آذری بر اساس استعاره اندیشگانی هلیدی 18 30 10.61838/jtpll.59 FA معصومه پورنظمی سیس دانشجوی دکتری زبان شناسی، گروه زبان انگلیسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران مسعود ذوقی دانشیار آموزش زبان انگلیسی، گروه زبان انگلیسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران نادر اسدی استادیار آموزش زبان انگلیسی، گروه زبان انگلیسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران Journal Article 2024 08 21 <p>One of the key concepts in Halliday’s Systemic Functional Grammar is <em>grammatical metaphor</em>. Halliday introduced three types of grammatical metaphor: ideational, interpersonal, and textual. In this regard, the objective of this study is to examine the extent and manner of the application of different types of grammatical metaphor in literary and scientific texts in Azerbaijani Turkish from an ideational perspective. To achieve this goal, and for the analysis of the scientific genre, the book <em>Dil ve Dilçilik</em> by Ali Dashqin was selected, while for the literary genre, selected articles from the journal <em>Ana Varlıq</em> were analyzed. The results indicate that no significant difference was observed in the frequency of ideational grammatical metaphor between the two genres. Additionally, the analysis of components demonstrated no significant difference in the frequency of nominalization and transitivity grammatical metaphors between scientific and literary genres. Based on these findings, it can be concluded that grammatical metaphors equally contribute to the enrichment and clarity of concept presentation in both scientific and literary texts in Azerbaijani Turkish. Therefore, the present study, by providing sufficient evidence from both texts, aims to introduce grammatical metaphor as a criterion for examining and understanding scientific and literary texts.</p> <p>یكی از مفاهیم مطرح در دستور نقش گرای نظام مند هلیدی، اسـتعارة دسـتوری است. هلیدی سه نوع استعارة دسـتوری -اندیشگانی، بینافردی و متنی- را معرفی كرده است. در این راستا، هـدف از این تحقیق، بررسی میزان و شیوة كاربرد انواع استعارة دستوری در متون ادبی و علمی از بعد اندیشگانی به زبان آذری می‌باشد. بدین منظور و برای تحلیل ژانر علمی کتابی با عنوان «دیل و دیلچیلیک» نوشتة علی داشقین و برای ژانر ادبی مقالات منتخب از مجله «آنا وارلیق» برای نمونه انتخاب و تجزیه و تحلیل شده اند. نتایج به دست آمده بیانگر آن است كه تفاوت معناداری بین میزان کاربرد استعاره­ ی دستوری اندیشگانی در دو ژانر علمی و ادبی مشاهده نشد، بعلاوه، نتایج حاصله از بررسی مولفه‌ها نشان داد که تفاوت معنی داری بین میزان کاربرد استعاره­ دستوری اسم سازی و گذرائی در دو ژانر علمی و ادبی مشاهده نشد. با توجه به نتایج حاصله می‌توان اینگونه نتیجه گیری کرد که استفاده از استعاره‌های دستوری به یک میزان در غنی سازی و شفافیت ارائه مفاهیم در متون علمی و ادبی زبان آذری کاربرد دارند. بنابراین تحقیق فعلی با ارائة شواهد كافی از دو متن تلاش دارد تا استعارة دستوری را به عنوان یك شاخص برای بررسی و درک متون علمی و متون ادبی معرفی كند.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/59/43