Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 4 پاییز 1405 1405 07 30 A Pragmatic Study of Speech Acts and the Representation of Power and Ideology in Persian Literary Discourse مطالعه کاربردشناختی کنش‌های گفتاری و بازنمایی قدرت و ایدئولوژی در گفتمان ادبی فارسی 1 16 FA ملاحت شعبانی مینااباد دانشیار، گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران شیوا سرباز وطن رشید کارشناس ارشد، گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1405 02 14 <p>Language in literary texts is not merely a means of narrating events; rather, through language, characters issue commands, undertake commitments, make judgments, and reproduce or challenge power relations. The present study aimed to conduct a pragmatic analysis of speech acts and to elucidate their relationship with the representation of power and ideology in two novels, Savushun by Simin Daneshvar and The Year of Turmoil (Sal-e Balva) by Abbas Maroufi. The theoretical framework of the study draws on the fivefold classifications of speech acts proposed by John Searle and John Austin. The research employed a descriptive-analytical method and adopted a mixed quantitative–qualitative approach. The texts of the two novels constituted the study corpus, and selected dialogic data were coded according to different categories of speech acts. For the quantitative analysis, frequency, percentage, and the chi-square test were employed, while representative examples were also analyzed with reference to the narrative context and the relationships among the characters. The findings indicate a statistically significant difference between the patterns of speech acts in the two novels. In Savushun, directive and authoritative speech acts are more prominent, whereas in The Year of Turmoil, assertive, explanatory, and commissive speech acts occur more frequently. This difference suggests that power in Savushun is predominantly articulated through commands, obligations, and social hierarchies, whereas in The Year of Turmoil, it operates through the construction of reality, the consolidation of particular narratives, and the imposition of specific interpretations of events. In both works, speech acts constitute an integral component of the discursive mechanisms through which authority is represented and social orientations are communicated.</p> <p>زبان در متن ادبی تنها ابزار روایت رویدادها نیست، بلکه شخصیت‌ها از طریق آن فرمان می‌دهند، متعهد می‌شوند، داوری می‌کنند و روابط قدرت را بازتولید یا به چالش می‌کشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربردشناختی کنش‌های گفتاری و تبیین نسبت آن‌ها با بازنمایی قدرت و ایدئولوژی در دو رمان «سووشون» سیمین دانشور و «سال بلوا» عباس معروفی انجام شده است. چارچوب نظری پژوهش از طبقه‌بندی‌های پنج‌گانه جان سرل و جان آستین بهره می‌گیرد. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد آن کمّی ـ کیفی است. متن دو رمان جامعه پژوهش را تشکیل می‌دهد و داده‌های گفت‌وگویی برگزیده، بر اساس انواع کنش‌های گفتاری کدگذاری شده‌اند. برای تحلیل کمّی از فراوانی، درصد و آزمون خی‌دو استفاده شد و نمونه‌های شاخص نیز با توجه به بافت روایی و مناسبات میان شخصیت‌ها تحلیل شدند. یافته‌ها از وجود تفاوت معنادار میان الگوهای کنش گفتاری در دو رمان حکایت دارد. در «سووشون»، کنش‌های امری و تحکمی برجستگی بیشتری دارند؛ درحالی‌که در «سال بلوا»، کنش‌های اظهاری، توضیحی و تعهدی فراوان‌ترند. این تفاوت نشان می‌دهد قدرت در «سووشون» بیشتر در قالب فرمان، الزام و سلسله‌مراتب اجتماعی صورت‌بندی می‌شود، اما در «سال بلوا» از مسیر تعریف واقعیت، تثبیت روایت و تحمیل برداشت خاصی از رویدادها عمل می‌کند. در هر دو اثر، کنش گفتاری بخشی از سازوکار گفتمانی بازنمایی اقتدار و انتقال جهت‌گیری‌های اجتماعی است.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/544/343