Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 در دست انتشار 1405 07 01 The Transformation of the Female Voice in Contemporary Persian Poetry: A Corpus-Based Analysis of Gender Discourse after the Constitutional Revolution تحول صدای زنانه در شعر فارسی معاصر: تحلیل پیکره‌بنیاد گفتمان جنسیت پس از مشروطه 1 20 FA فریده خواجه پور استادیار، گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 1405 04 08 <p>The transformation of the female voice in contemporary Persian poetry represents one of the most significant manifestations of literary, social, and gender-related change after the Constitutional Revolution. This study examines how women gradually moved from being objects of representation to becoming speaking subjects endowed with agency in contemporary Persian poetry. The research adopts a mixed corpus-based and discourse-analytical approach and investigates a selected body of poems by women poets from different post-Constitutional periods in terms of lexical patterns, pronouns, verbs, collocations, and semantic fields. Particular attention is paid to concepts such as the body, love, home, family, motherhood, freedom, movement, silence, speech, and resistance. The findings indicate that the female voice has progressively shifted from a position largely defined by emotional and familial roles toward a more self-aware, interpretive, and agentive subject position. The increasing centrality of the first-person pronoun, the growing use of verbs associated with choice and action, the reconfiguration of the relationship between “I” and “you,” the transformation of the body from an object of observation into a site of lived experience, and the broader participation of female speakers in social and public discourse constitute major indicators of this change. Concepts such as love, motherhood, and home have not disappeared; rather, they have been redefined from the perspective of women’s lived experience. The results further suggest that the maturation of the female voice lies not in the emergence of a single homogeneous feminine language, but in the increasing plurality of speaking positions, experiences, and modes of self-definition. The corpus-based approach provides a systematic means of tracing these historical patterns and, when combined with discourse analysis, offers a more comprehensive understanding of the relationship among language, gender, and subjectivity in contemporary Persian poetry.</p> <p>تحول صدای زنانه در شعر فارسی معاصر یکی از مهم‌ترین نمودهای دگرگونی در ساختارهای ادبی، اجتماعی و جنسیتی پس از انقلاب مشروطه به شمار می‌رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی گذار زن از موضوع بازنمایی به سوژه سخنگو و دارای عاملیت در شعر فارسی معاصر انجام شده است. روش پژوهش، ترکیبی و مبتنی بر تحلیل پیکره‌ای و تحلیل گفتمان است و در آن مجموعه‌ای از اشعار شاعران زن در دوره‌های مختلف پس از مشروطه از نظر الگوهای واژگانی، ضمایر، افعال، هم‌آیندها و حوزه‌های معنایی بررسی شده‌اند. تمرکز اصلی بر مفاهیمی چون بدن، عشق، خانه، خانواده، مادری، آزادی، حرکت، سکوت، سخن و مقاومت بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که صدای زنانه در طول دوره مورد مطالعه از ساختاری عمدتاً وابسته به نقش‌های عاطفی و خانوادگی به سوی سوژه‌ای خودآگاه، تفسیرگر و کنشگر حرکت کرده است. افزایش مرکزیت ضمیر اول‌شخص، گسترش افعال دال بر انتخاب و کنش، بازتعریف رابطه «من» و «تو»، تبدیل بدن از موضوع نگاه به تجربه زیسته و گسترش حضور زن در حوزه‌های اجتماعی و عمومی از مهم‌ترین نشانه‌های این تحول است. همچنین، مفاهیمی چون عشق، مادری و خانه حذف نشده‌اند، بلکه از منظر تجربه مستقیم زن بازتعریف شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که بلوغ صدای زنانه نه در شکل‌گیری زبانی واحد و همگن، بلکه در افزایش تکثر موقعیت‌های سخن، تجربه‌ها و شیوه‌های خودتعریفی قابل مشاهده است. رویکرد پیکره‌بنیاد نیز امکان شناسایی نظام‌مند این روندهای تاریخی را فراهم کرده و در ترکیب با تحلیل گفتمان، تصویری جامع‌تر از رابطه میان زبان، جنسیت و سوژگی در شعر فارسی معاصر ارائه می‌دهد.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/535/326