Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 در دست انتشار 1406 06 01 An Examination and Analysis of the Stylistic Structure of Salman Savaji’s Ghazals بررسی و تحلیل ساختار سبکی غزلیّات سلمان ساوجی 1 32 FA امیر خسروی مهد دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران منیژه فلاحی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران. رضا فهیمی دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران Journal Article 1405 02 26 <p>Salman Savaji’s ghazals represent a prominent synthesis of the classical literary tradition and linguistic and semantic innovations and, through their rhythmic structures, creative rhetorical devices, and multilayered themes, have attained a distinguished position in the history of Persian literature. Adopting a stylistic approach, the present study analyzes the characteristics of his ghazals at three levels: linguistic, literary, and intellectual. At the linguistic level, Salman employs frequently used meters, including ramal, hazaj, muzariʿ, and mujtathth, and establishes a balance between meter and theme, thereby creating pleasing external musicality. The repetition of rhymed refrains, alliteration, paronomasia, and precise anaphoric structures reinforces the internal musicality, while creative syntactic structures involving the rearrangement of sentence constituents and deliberate ellipsis move the language beyond standard syntactic conventions. Verbal refrains, present-tense verbs, and polysemous sentences further enhance the sense of dynamism and semantic depth. At the literary level, simile, metaphor, allusion, metonymy, and associative amphibology create a multilayered and imaginative poetic space. Innovative imagery derived from astronomical motifs, naturalism, artistic hyperbole, and personification, together with mystical, religious, and historical references, enriches both the visual and semantic dimensions of the poetry. Contrasts, antitheses, and the rhythmic arrangement of words also generate a dramatic and compelling tone. At the intellectual level, the centrality of love in both its earthly and mystical dimensions, accompanied by an ontological perspective on concepts such as union and separation, mortality, and hope, reflects the depth of Salman’s thought. The beloved is simultaneously portrayed as a manifestation of divine beauty and as a human beloved. The prominent presence of the poetic “I,” the articulation of lived experiences, the diversity of tones ranging from lyrical to qalandari and protest-oriented modes, and the integration of realism with spirituality constitute the distinctive intellectual features of his poetry. The findings indicate that Salman Savaji, through an artistic synthesis of linguistic, literary, and intellectual elements, created a coherent style that, while remaining faithful to the conventions of the classical ghazal, demonstrates significant structural and conceptual innovations and can serve as a reliable model for stylistic studies.</p> <p>غزلیات سلمان ساوجی نمود بارز پیوند سنت کهن با نوآوری‌های زبانی و معنایی است که به‌واسطه ساختارهای آهنگین، آرایه‌های خلاقانه و مضامین چندلایه، جایگاهی ممتاز در تاریخ ادبیات فارسی یافته است. این پژوهش با رویکرد سبک‌شناسانه، شاخصه‌های غزل او را در سه سطح زبانی، ادبی و فکری تحلیل کرده است. در سطح زبانی، سلمان با بهره‌گیری از اوزان پرکاربردی چون رمل، هزج، مضارع و مجتث و ایجاد تعادل میان وزن و مضمون، موسیقی بیرونی دلنشینی پدید آورده است. تکرار قافیه‌های مردّف، واج‌آرایی، جناس و تصدیرهای دقیق، موسیقی درونی را تقویت کرده و ساختار نحوی خلاقانه با جابه‌جایی ارکان و حذف‌های هدفمند، زبان را از چارچوب معیار فراتر برده است. ردیف‌های فعلی، افعال مضارع و جملات چندوجهی، حس پویایی و عمق معنایی را افزایش داده‌اند. در سطح ادبی، تشبیه، استعاره، کنایه، مجاز و ایهام تناسب، فضایی چندلایه و تخیل‌انگیز خلق کرده‌اند. تصاویر بدیع برگرفته از مضامین نجومی، طبیعت‌گرایی، اغراق‌های هنری و جان‌بخشی به اشیا، همراه با ارجاعات عرفانی، دینی و تاریخی، بر غنای بصری و معنایی شعر افزوده است. تضادها، طباق‌ها و آرایش موزون واژگان نیز لحن دراماتیک و اثرگذار ایجاد کرده‌اند. در سطح فکری، محوریت عشق در دو بعد زمینی و عرفانی، همراه با نگاه هستی‌شناسانه به مفاهیمی چون وصال و فراق، فناپذیری و امید، بیانگر عمق اندیشه سلمان است. معشوق هم‌زمان مظهر جمال الهی و معشوق انسانی تصویر می‌شود. حضور پررنگ «من شاعر»، بیان تجربه‌های زیسته، تنوع لحن از تغزلی تا قلندری و اعتراضی، و تلفیق واقع‌گرایی با معنویت، وجه تمایز فکری او را شکل داده است. نتایج نشان می‌دهد که سلمان ساوجی با آمیزش هنرمندانه مؤلفه‌های زبانی، ادبی و فکری، سبک منسجمی آفریده که ضمن وفاداری به غزل کلاسیک، نوآوری‌های ساختاری و اندیشه‌ای چشمگیری دارد و می‌تواند به عنوان الگویی قابل اتکا در مطالعات سبک‌شناسی مطرح شود.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/527/322