Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 3 پاییز 1404 1404 09 10 An Examination of the Discursive Signifiers of Anti-Despotism and Freedom-Seeking in the Poetry of Mohammad-Taqi Bahar and Their Correspondence with Katouzian’s Fourteen Components of Iranian Despotism بررسی دال‌های گفتمانی استبداد ستیزی و آزادی خواهی درشعر ملک الشعرای بهار وتطبیق آن با مولفه‌های چهارده گانه استبداد ایرانی کاتوزیان 1 25 10.61838/jtpll.510 FA غلامرضا یعقوبی دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. فرامرز جلالت گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران فاطمه شیخلووند گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Journal Article 1404 04 01 <p>The present study aims to examine the discursive signifiers of freedom-seeking and anti-despotism in the poetry of Mohammad-Taqi Bahar (Malek al-Sho‘ara Bahar), with particular emphasis on the theory of Iranian despotism. In modern Persian literature, whose point of departure is generally associated with the Constitutional-era literary movement, Bahar stands as one of the most influential and epoch-making poets. In an innovative manner, he addressed the emerging social and political concerns of Iranian society—including opposition to despotism, the pursuit of freedom, patriotism, and commitment to the rule of law—through traditional poetic forms such as the qasida, ghazal, tarkib-band, tarjī‘-band, musammat, and mustazad. Using a descriptive-analytical approach, this study examines Mohammad Ali Homayoun Katouzian’s theory of Iranian despotism, comprising fourteen components, in Bahar’s Divan. These components are analyzed for the first time through documentary analysis, lending originality and innovation to the study. The findings indicate that Bahar was a freedom-seeking, peace-oriented, patriotic, and anti-despotism intellectual who rejected despotic and authoritarian rulers and opposed foreign intervention in Iran’s domestic affairs. All these orientations are reflected in both the poetry and prose of his works. Given the high frequency of anti-despotic concepts and signifiers such as freedom, independence, homeland, peace, parliament, nation, and democracy, a close relationship is evident between Bahar’s poetry and his intellectual worldview. Having devoted part of his life to political activity and another substantial part to literary pursuits, his political and literary identities became deeply intertwined. Consequently, his commitment to freedom and opposition to despotism resonate throughout his verses and prose expressions.</p> <p>هدف از پژوهش حاضر بررسی،دال های گفتمانی آزادیخواهی و استبداد ستیزی در اشعار ملک­الشعرای بهار با تأکید بر نظریۀ استبداد ایرانی  است. در عرصۀ ادبیات امروز ایران که نقطۀ آغاز آن ادبیات مشروطه است، بهار  یکی از شاعران دوران‌ساز است که به شیوۀ مبدعانه ای مسائل نوین مردم ایران از قبیل، استبدادستیزی، آزادی­خواهی، وطن‌دوستی و قانون‌گرایی را در قالب­های سنتی از قبیل قصیده، غزل، ترکیب­بند، ترجیع­بند، مسمط و مستزاد مطرح کرده است. در این تحقیق با روش توصیفی -تحلیلی نظریۀ استبداد ایرانی محمدعلی همایون کاتوزیان که شامل چهارده مؤلفه­ است، در دیوان بهار برای نخستین بار به شیوۀ سندکاوی تحلیل گردیده، از این رو در نوع خود اصیل و نوآورانه است. نتایج نشان می دهدکه بهار شخصیتی است آزادی­خواه و صلح­دوست و وطن­پرست و استبدادستیز و رویگردان از مستبدان و حاکمان زورگو و مخالف دخالت بیگانگان در امور داخلی که همۀ این موارد به‌صورت شعر یا نثر در آثار او باز تابیده شده است. به لحاظ بسامد بالای مؤلفه های استبداد ستیزانه ای چون آزادی؛ استقلال، وطن، صلح، پارلمان، ملت، دموکراسی ؛ بدیهی است که بین اشعار و ذهنیت او که مدتی از عمر خود را به سیاست سپری کرده است و بخشی از زندگانی خود را به امور ادبی مصروف داشته ، ارتباط تنگاتنگی است و از هر بیت و عبارت او صدای او شنیده می‌شود.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/510/313