Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 4 تابستان 1405 1405 06 01 A Comparative Study of the Concept of “Divine Love” in Attar of Nishapur’s Asrar-Nama and William Blake’s Songs of Innocence مقایسۀ تطبیقی مفهوم «عشق الهی» در اسرارنامه عطار نیشابوری با «سروده‎های معصومیت» ویلیام بلیک 1 22 FA آرزو قارلقی دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران مرجان علی اکبرزاده زهتاب دانشیار گروه زبان و ادبيات فارسي، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران اشرف چگینی دانشیار گروه زبان و ادبيات فارسي، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران Journal Article 1405 01 05 <p>Explaining the mystical structures of divine love and the manner of their convergence across mystical traditions constitutes a fundamental issue in comparative mysticism, because differences in epistemological, ontological, and anthropological foundations have produced diverse interpretations of this concept. The principal problem addressed in this study is the comparative explanation of the mystical structures of divine love and their points of convergence and divergence in Attar of Nishapur’s Asrar-Nama and William Blake’s Songs of Innocence. Accordingly, the present study seeks to answer the following question: On which components are the mystical structures of divine love founded in these two works, and how can their points of convergence and divergence be explained? It appears that divine love in both works is founded upon common mystical components; however, its theoretical foundations and mode of articulation in the thought of Attar and Blake derive from two distinct epistemological systems. The purpose of this study is to conduct a comparative analysis of these structures and to explain their shared and distinctive foundations within the Islamic and Christian mystical traditions. The necessity of the study arises from the scarcity of research examining the mystical structures of divine love through a comparative approach based on epistemological and ontological components. This library-based study employs a descriptive–analytical method and a comparative approach. The findings indicate that, in both systems of thought, divine love functions as the organizing principle of mystical experience and the central axis of the transcendence of human existence. Nevertheless, the foundations through which this concept is explained in the thought of Attar and Blake follow two distinct epistemological frameworks. Overall, the study reveals convergence in the mystical function of divine love, alongside divergence in its theoretical foundations and modes of realization.</p> <p>تبیین ساختارهای عرفانی عشق الهی و چگونگی هم‌گرایی آن در سنت‌های عرفانی، از مسائل بنیادین عرفان تطبیقی به‌شمار می‌آید؛ زیرا تفاوت در مبانی معرفتی، هستی‌شناختی و انسان‌شناختی، خوانش‌های متنوعی از این مفهوم پدید آورده است. مسئلۀ اصلی این پژوهش، تبیین تطبیقی ساختارهای عرفانی عشق الهی و وجوه هم‌گرایی و تمایز آن در اسرارنامه عطار نیشابوری و مجموعه «سروده‌های معصومیت» ویلیام بلیک است؛ ازاین‌رو، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که ساختارهای عرفانی عشق الهی در این دو اثر بر چه مؤلفه‌هایی استوار‌است و وجوه هم‌گرایی و تمایز آن‌ها چگونه تبیین می‌شود؟ به نظر می‌رسد عشق الهی در هر دو اثر بر مؤلفه‌های مشترک عرفانی استوار باشد، اما مبانی نظری و شیوۀ تبیین آن در اندیشۀ عطار و بلیک از دو نظام معرفتی متفاوت سرچشمه گیرد. هدف پژوهش، تحلیل تطبیقی این ساختارها و تبیین بنیان‌های مشترک و متمایز آن‌ها در دو سنت عرفانی اسلامی و مسیحی است. ضرورت پژوهش از کمبود مطالعاتی ناشی می‌شود که ساختارهای عرفانی عشق الهی را با رویکردی تطبیقی و بر پایۀ مؤلفه‌های معرفتی و هستی‌شناختی بررسی کرده باشند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی، بر اساس منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد عشق الهی در هر دو منظومۀ فکری، اصل سازمان‌دهندۀ تجربۀ عرفانی و محور استعلای وجود انسان است؛ با وجود این، مبانی تبیین این مفهوم در اندیشۀ عطار و بلیک از دو دستگاه معرفتی متمایز پیروی می‌کند. برآیند پژوهش، وجود هم‌گرایی در کارکرد عرفانی عشق الهی و تمایز در مبانی نظری و شیوۀ تحقق آن را آشکار می‌سازد.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/471/283