Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 در دست انتشار 1405 10 01 Semiotics of Mystical Terms in the Poetry of Abd al-Muʿṭī Ḥijāzī and Hafez نشانه‌شناسی اصطلاحات عرفانی در اشعار عبدالمعطی حجازی و حافظ 1 14 FA جواد شیخ‌پور گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران فروزان حق شناس گتابی استادیار، گروه زبان وادبیات فارسی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران. علی بالی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، نوشهر، ایران غلامعباس ذاکری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران Journal Article 1405/01/10 <p>This study examines the semiotics of mystical terms in the poetry of Abd al-Muʿṭī Ḥijāzī and Hafez of Shiraz and seeks to demonstrate how mystical vocabulary and terminology in the poetry of these two poets move beyond the level of lexical meaning and become multilayered and interpretive signs. Hafez, as one of the most prominent poets of the Persian mystical tradition, employs terms such as wine, cupbearer, tavern, Magian elder, and libertine to express amorous, intuitive, and epistemic experiences. In his poetry, these terms oscillate between apparent and esoteric meanings and construct a rich network of mystical and philosophical significations. By contrast, Abd al-Muʿṭī Ḥijāzī, a prominent contemporary Arab poet, draws on the capacities of symbolic and mystical language to express human, social, and existential experiences, recreating traditional concepts within a new and modern context. The findings of this study indicate that, in Hafez’s poetry, mystical terms primarily serve the expression of the unity of being, spiritual wayfaring, and the experience of divine love, whereas in Ḥijāzī’s poetry, these terms sometimes become instruments for articulating alienation, anxiety, historical defeat, and the search for meaning in the contemporary world. Accordingly, the comparative study of these two poets shows that mystical terms in both poetic languages, while maintaining their connection with tradition, possess the capacity to generate new meanings within different cultural and historical contexts.</p> <p>این پژوهش به بررسی نشانه‌شناسی اصطلاحات عرفانی در اشعار عبدالمعطی حجازی و حافظ شیرازی می‌پردازد و می‌کوشد نشان دهد که واژگان و اصطلاحات عرفانی در شعر این دو شاعر چگونه از سطح معنای لغوی فراتر رفته و به نشانه‌هایی چندلایه و تأویلی تبدیل می‌شوند. حافظ، به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین شاعران سنت عرفانی فارسی، از اصطلاحاتی چون می، ساقی، خرابات، پیر مغان و رند برای بیان تجربه‌های عاشقانه، شهودی و معرفتی بهره می‌گیرد؛ اصطلاحاتی که در شعر او میان معنای ظاهری و باطنی در نوسان‌اند و شبکه‌ای غنی از دلالت‌های عرفانی و فلسفی می‌سازند. در مقابل، عبدالمعطی حجازی، شاعر برجسته‌ی عرب معاصر، از ظرفیت‌های زبان نمادین و عرفانی برای بیان تجربه‌های انسانی، اجتماعی و وجودی بهره می‌برد و مفاهیم سنتی را در بافتی تازه و مدرن بازآفرینی می‌کند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در شعر حافظ، اصطلاحات عرفانی بیشتر در خدمت بیان وحدت وجود، سلوک روحانی و تجربه‌ی عشق الهی‌اند، در حالی که در شعر حجازی این اصطلاحات گاه به ابزار بیان غربت، اضطراب، شکست تاریخی و جست‌وجوی معنا در جهان معاصر تبدیل می‌شوند. بر این اساس، مطالعه‌ی تطبیقی این دو شاعر نشان می‌دهد که اصطلاحات عرفانی در هر دو زبان شعری، علاوه بر حفظ پیوند با سنت، قابلیت آن را دارند که در بسترهای متفاوت فرهنگی و تاریخی، معناهای تازه‌ای تولید کنند.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/410/241