Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 1 پیاپی 1 2023 10 01 Symbolic Analysis of Journey in Persian Mystical Works: Exploring Spiritual Concepts in Mystical Travelogues and Masnavi تحلیل نمادین سفر در آثار عرفانی فارسی: واکاوی مفاهیم معنوی در سفرنامه‌های عرفانی و مثنوی معنوی 49 62 FA نگار صادقی دانشکده ادبیات عرفانی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران سید مهدی حسینی دانشکده ادبیات عرفانی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران پریسا محمودی دانشکده ادبیات عرفانی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2023 07 11 <p>Persian mystical literature is one of the richest sources for exploring spiritual symbols and concepts, where the notion of journey holds a prominent place as a symbol of inner movement and the pursuit of truth. This article provides a symbolic analysis of journey in mystical works, particularly in Rumi's <em>Masnavi</em> and mystical travelogues such as Najm al-Din Razi's <em>Mirṣād al-ʿibād</em>, aiming to examine the spiritual connections and shared meanings between these two literary genres. In mystical travelogues, journey is depicted as a tangible and real path that guides the seeker through stages of the spiritual path, leading to the states of annihilation (fanā) and subsistence (baqā) in divine presence. This approach is presented directly and didactically in travelogues. In contrast, Rumi's <em>Masnavi</em> uses allegories and symbolic tales to portray journey as an endless movement toward divine unity and the experience of divine love. A comparative analysis reveals that, despite differences in structure and style, both genres complement each other in articulating the concept of journey and spiritual transcendence. Through symbolic theories and hermeneutic perspectives, this study reaches a deeper understanding of the journey symbol and its role in mystical self-transformation and self-knowledge. It concludes that, in Persian mystical literature, journey symbolizes not only the path to divine closeness but also serves as a means for self-discovery and liberation from worldly attachments.</p> <p>ادبیات عرفانی فارسی یکی از غنی‌ترین منابع برای بررسی مفاهیم و نمادهای روحانی است و در آن، مفهوم سفر به عنوان نمادی از حرکت درونی و جستجوی حقیقت جایگاه ویژه‌ای دارد. این مقاله به تحلیل نمادین سفر در آثار عرفانی به‌ویژه در مثنوی معنوی مولوی و سفرنامه‌های عرفانی همچون «مرصادالعباد» نجم‌الدین رازی پرداخته و تلاش دارد تا با مقایسه این دو گونه‌ی ادبی، پیوندهای معنوی و مفاهیم مشترک آن‌ها را بررسی کند. در سفرنامه‌ها، سفر به عنوان مسیری ملموس و واقعی برای سالک توصیف شده که او را از مراحل مختلف سلوک عبور داده و به مقامات فنا و بقا در حق نزدیک می‌کند. این رویکرد به‌صورت راهنما و با زبانی مستقیم در آثار سفرنامه‌ای به تصویر کشیده شده است. در مقابل، مثنوی معنوی مولوی از طریق تمثیل‌ها و داستان‌های نمادین، سفر را به عنوان حرکتی بی‌پایان به سوی وحدت الهی و تجربه‌ی عشق الهی معرفی می‌کند. تحلیل مقایسه‌ای نشان می‌دهد که هرچند ساختار و سبک بیان در این دو گونه ادبی متفاوت است، اما هر دو به شکلی تکمیلی به تبیین مفهوم سفر و تعالی روحانی پرداخته‌اند. این پژوهش با بهره‌گیری از نظریات نمادپردازی و رویکردهای هرمنوتیکی، به درکی عمیق‌تر از نماد سفر و نقش آن در تحول روحی و خودشناسی عارفانه دست می‌یابد و بیان می‌کند که این مفهوم در ادبیات عرفانی فارسی تنها به عنوان حرکت به سوی خداوند نیست، بلکه مسیری برای خودشناسی و رهایی از نفس و وابستگی‌های مادی نیز محسوب می‌شود.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/4/4