Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 4 تابستان 1405 1405 04 01 An Analysis of the Dark Triad of Personality in the Novels A Secret in the Alleys and I’ll Turn Off the Lights تحلیل سه‌گانۀ تاریک شخصیت در رمان‌های رازی در کوچه‌ها و چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم 1 25 FA مرجان استادی جعفری دانشجوی دکتری، گروه زبان وادبیات فارسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران فاطمه پاکرو گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاداسلامی، گرمسار، ایران مریم برزگر گروه زبان وادبیات فارسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/10/01 <p>This study aimed to provide a precise and systematic analysis of the Dark Triad personality traits—narcissism, Machiavellianism, and psychopathy—in the novels I’ll Turn Off the Lights by Zoya Pirzad and A Secret in the Alleys by Fariba Vafi. The central problem of the research is that in women’s fiction written after the Islamic Revolution, personality darkness does not necessarily appear through crime, overt violence, or theatrical evil; rather, it is represented through family relationships, emotional silence, hidden management of information, emotional coldness, the need to be seen, and the inability to empathize. The study adopted a descriptive-analytical approach grounded in psychological literary criticism. The two novels were selected based on four criteria: their belonging to post-revolutionary women’s fiction, the centrality of female characters and introspective narration, the prominent role of family and domestic space as a field of power, and the possibility of extracting narrative evidence related to narcissism, Machiavellianism, and psychopathy. The unit of analysis in this study consisted of character, action, dialogue, silence, interior monologue, narrative style, emotional relationships, and narrative situations. Indicators of narcissism in the texts included the need for recognition, sensitivity to being ignored, wounded self-focus, and attempts to repair self-image. Indicators of Machiavellianism included secrecy, emotional control, management of hidden truths, instrumental use of family roles, and indirect guidance of relationships. Indicators of psychopathy were defined at a literary and non-clinical level as emotional coldness, weak empathy, psychological numbness, indifference toward the suffering of others, and silent relational violence. The findings demonstrated that in I’ll Turn Off the Lights, Claris embodies vulnerable narcissism and the desire to be acknowledged; Artoush represents silent control, emotional neglect, and exploitation of domestic order; and Emil, through listening, attention, and creating a sense of being understood, exposes Claris’s emotional emptiness. In this novel, textual evidence such as forgetting herself while setting the table, questioning what she has ever done solely for herself in middle age, and the repeated act of turning off the lights indicate that narcissism is represented not as grandiosity, but as lack of recognition and the gradual erasure of the self within domestic life. In A Secret in the Alleys, personality darkness is more closely connected with secrecy, memory, paternal violence, maternal silence, and the control of past narratives. Through the narration of her dying father, Homayra reveals emotional distance, repressed anger, and at times a merciless view of the past; Mahrokh, through silence, numbness, and endurance of pressure, exemplifies secondary psychopathy and emotional exhaustion; and Abou, through violence, domination, and suspicion, represents a model of authoritarian Machiavellianism. The principal contribution of this study is that it transfers the Dark Triad from the level of psychological diagnosis to an interpretive framework for reading Persian novels and demonstrates that in Iranian women’s literature, personality darkness emerges primarily in subtle, everyday, gendered, and relational forms.</p> <p>این پژوهش با هدف تحلیل دقیق و طبقه‌بندی‌شدۀ مؤلفه‌های سه‌گانۀ تاریک شخصیت، شامل خودشیفتگی، ماکیاولیسم و سایکوپاتی، در دو رمان «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» اثر زویا پیرزاد و «رازی در کوچه‌ها» اثر فریبا وفی انجام شده است. مسئلۀ اصلی پژوهش آن است که در رمان‌های زن‌نوشت پس از انقلاب اسلامی، تاریکی شخصیت الزاماً در قالب جنایت، خشونت آشکار یا شرارت نمایشی ظاهر نمی‌شود، بلکه در سطح روابط خانوادگی، سکوت‌های عاطفی، مدیریت پنهان اطلاعات، سردی هیجانی، نیاز به دیده‌شدن و ناتوانی در همدلی بازنمایی می‌گردد. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر نقد روان‌شناختی ادبیات است. دو رمان بر اساس چهار معیار انتخاب شدند: تعلق به رمان زنان پس از انقلاب، مرکزیت شخصیت زن و روایت درون‌نگر، حضور پررنگ خانواده و خانه به‌عنوان میدان قدرت، و امکان استخراج شواهد روایی مرتبط با خودشیفتگی، ماکیاولیسم و سایکوپاتی. واحد تحلیل در این پژوهش شخصیت، کنش، گفت‌وگو، سکوت، تک‌گویی درونی، شیوۀ روایت، رابطۀ عاطفی و موقعیت روایی است. شاخص‌های خودشیفتگی در متن شامل نیاز به بازشناسی، حساسیت نسبت به نادیده‌گرفته‌شدن، تمرکز زخمی بر خویشتن و تلاش برای ترمیم تصویر خود بود. شاخص‌های ماکیاولیسم شامل پنهان‌کاری، کنترل عاطفی، مدیریت راز، استفاده ابزاری از نقش‌های خانوادگی و هدایت غیرمستقیم روابط بود. شاخص‌های سایکوپاتی نیز در سطح ادبی و غیر‌بالینی، به صورت سردی عاطفی، ضعف همدلی، بی‌حسی روانی، بی‌تفاوتی نسبت به رنج دیگری و خشونت رابطه‌ای خاموش تعریف شد. یافته‌ها نشان داد در «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم»، کلاریس حامل خودشیفتگی آسیب‌پذیر و نیاز به دیده‌شدن است؛ آرتوش نمونۀ کنترل خاموش، بی‌توجهی عاطفی و بهره‌برداری از نظم خانگی را نشان می‌دهد؛ و امیل با شنیدن، توجه و ایجاد حس فهمیده‌شدن، نقطۀ آشکارکنندۀ خلأ عاطفی کلاریس است. در این رمان، شواهدی مانند فراموش‌کردن خود هنگام میزچیدن، پرسش از اینکه در میانسالی چه کاری فقط برای خود انجام داده است، و تکرار خاموش‌کردن چراغ‌ها، نشان می‌دهد که خودشیفتگی نه به‌صورت خودبزرگ‌بینی، بلکه به شکل کمبود بازشناسی و حذف تدریجی خود در خانه بازنمایی می‌شود. در «رازی در کوچه‌ها»، تاریکی شخصیت بیشتر با راز، حافظه، خشونت پدرانه، سکوت مادرانه و کنترل روایت گذشته پیوند دارد. حمیرا از خلال روایت پدر محتضر، فاصله عاطفی، خشم فروخورده و نگاه گاه بی‌رحمانه به گذشته را آشکار می‌کند؛ ماهرخ با سکوت، بی‌حسی و تحمل فشار، نمونۀ سایکوپاتی ثانویه و فرسودگی عاطفی است؛ و عبو با خشونت، کنترل و شکاکیت، الگوی ماکیاولیسم سلطه‌گر را نمایندگی می‌کند. سهم اصلی پژوهش آن است که سه‌گانۀ تاریک شخصیت را از سطح تشخیص‌گذاری روان‌شناختی به الگویی تفسیری برای خوانش رمان فارسی منتقل می‌کند و نشان می‌دهد در ادبیات زنان ایران، تاریکی شخصیت بیشتر در شکل‌های آرام، روزمره، جنسیت‌مند و رابطه‌ای پدیدار می‌شود.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/350/208