Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 در دست انتشار 1405 07 01 Manifestations of Coquetry and Devotion in Nizami’s Layla and Majnun جلوه‌های ناز و نیاز در لیلی و مجنون نظامی 1 21 FA سیده فائقه حسینی‌نژاد پونلی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران زهره عرب گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران کبری نودهی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران Journal Article 1404 10 01 <p>Lyric literature is one of the oldest and most delicate branches of Persian poetry, in which human emotion, imagination, and affection are manifested through a poetic and musical form. This literary genre serves as the language of the heart and the mirror of humanity’s inner passion, finding expression in themes such as love, separation, longing, sorrow, hope, and supplication. Among the lyrical masterpieces of Persian literature, Nizami Ganjavi’s Layla and Majnun occupies a distinguished position because Nizami elevates earthly love to a divine and mystical level, transforming the relationship between lover and beloved into a symbol of humanity’s connection with truth and the Divine Beloved. In this work, the two fundamental concepts of “coquetry” (naz) and “devotion” (niyaz) constitute the foundation of the story’s emotional and spiritual movement. Naz represents the beloved’s dignity, modesty, and rationality; a form of withdrawal that intensifies the lover’s longing and enhances the sanctity of love. In contrast, niyaz reflects the lover’s surrender, self-sacrifice, and humility, through which, by means of suffering and yearning, a deeper understanding of love and self-knowledge is attained. Employing a descriptive-analytical method and content analysis, this study examines the manifestations of naz and niyaz within the verbal, behavioral, intellectual, and mystical dimensions of Layla and Majnun. The findings demonstrate that Layla’s naz is not a sign of indifference, but rather an expression of wisdom, chastity, and feminine self-awareness, while Majnun’s niyaz does not arise from weakness, but from mystical passion and the desire for annihilation in the beloved. Through the interaction of these two opposing forces, Nizami constructs an image of ideal love in which human beings, through the passage from naz to niyaz, transcend earthly affection and attain spiritual illumination. Thus, Layla and Majnun represents a synthesis of Persian lyrical literature and a manifestation of the interconnection among reason, emotion, mysticism, and ethics in Persian poetry.</p> <p>ادبیات غنایی یکی از کهن‌ترین و لطیف‌ترین شاخه‌های شعر فارسی است که در آن، احساس، تخیل و عاطفۀ  انسانی در قالبی شاعرانه و موسیقایی تجلی می‌یابد. این گونۀ  ادبی، زبان دل و آیینۀ  شور درونی انسان است و در مضامینی چون عشق، فراق، شوق، اندوه، امید و نیایش نمود می‌یابد. در میان آثار غنایی فارسی، منظومۀ  لیلی و مجنون نظامی گنجوی جایگاهی ممتاز دارد؛ زیرا نظامی در آن، عشق زمینی را به مرتبه‌ای الهی و عرفانی ارتقا داده و رابطۀ  عاشق و معشوق را نماد ارتباط انسان با حقیقت و معبود ساخته است. در این اثر، دو مفهوم بنیادین «ناز» و «نیاز» شالودۀ  حرکت معنوی و عاطفی داستان‌اند. «ناز» بیانگر وقار، حجب و عقلانیت معشوق است؛ کناره‌گیری‌ای که شوق را در دل عاشق می‌افزاید و بر حرمت عشق می‌افزاید. در مقابل، «نیاز» نمود تسلیم، ایثار و فروتنی عاشق است که از رنج و اشتیاق، به درک عمیق‌تری از عشق و شناخت خویشتن می‌رسد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و تحلیل محتوایی، جلوه‌های ناز و نیاز را در سطوح گفتاری، رفتاری، عقلانی و عرفانی لیلی و مجنون بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که نازِ لیلی، نه نشانۀ  بی‌مهری، بلکه جلوه‌ای از خرد، عفت و خودآگاهی زنانه است و نیازِ مجنون نیز از سر ضعف نیست، بلکه نتیجۀ  شور عرفانی و میل به فنا در معشوق است. نظامی از تعامل این دو نیروی متقابل، تصویری از عشق آرمانی می‌سازد که در آن، انسان در گذر از ناز و نیاز، از دلدادگی زمینی به شهود معنوی می‌رسد. بدین‌سان، لیلی و مجنون چکیده‌ای از ادبیات غنایی فارسی و تجلی پیوند عقل، احساس، عرفان و اخلاق در شعر فارسی است.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/348/320