Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 1 پیاپی 1 2023 10 01 Rhetorical Analysis of Nasir Khusraw's Sermons and Its Role in Reinforcing the Ideological Foundations of Ismailism تحلیل ساختار بلاغی خطبه‌های ناصرخسرو و نقش آن در تثبیت مبانی فکری اسماعیلیان 34 48 FA سحر موسوی اردبیلی دانشکده ادبیات محض، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران کامران رضایی دانشکده ادبیات محض، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2023 07 08 <p>This study examines the role of rhetoric in Nasir Khusraw’s sermons and its impact on reinforcing and solidifying the ideological foundations of Ismailism. Nasir Khusraw, a prominent Ismaili thinker, masterfully employed rhetorical devices such as simile, metaphor, irony, and repetition to convey complex religious and philosophical concepts in an accessible and lasting manner to his audience. This research adopts a descriptive-analytical approach to analyze rhetorical structures within Nasir Khusraw’s sermons, demonstrating how these structures served as powerful tools for conveying Ismaili beliefs and embedding them deeply in the minds of followers. The findings reveal that Nasir Khusraw’s use of simile and metaphor helped create tangible and impactful images of abstract concepts such as Imamate, knowledge, and monotheism. Additionally, his use of irony allowed for indirect articulation of sensitive religious principles, guiding audiences towards a profound understanding of Ismaili beliefs. Furthermore, repetition in his sermons contributed to the retention and permanence of these beliefs in the minds of his audience, embedding them as lasting convictions. This study shows that rhetoric in Nasir Khusraw’s sermons functioned not merely as a literary element but played a vital role in promoting and cementing Ismaili principles. Finally, the study addresses existing limitations and proposes future research directions, particularly in comparative studies of Nasir Khusraw’s rhetoric with other Islamic thinkers.</p> <p>این پژوهش به بررسی نقش بلاغت در خطبه‌های ناصرخسرو و تأثیر آن در تقویت و تثبیت مبانی فکری اسماعیلیه می‌پردازد. ناصرخسرو، متفکر برجسته اسماعیلی، با به‌کارگیری هنرمندانه ابزارهای بلاغی همچون تشبیه، استعاره، کنایه و تکرار توانسته است مفاهیم پیچیده دینی و فلسفی این مکتب را به شیوه‌ای قابل‌فهم و ماندگار به مخاطبان خود منتقل کند. در این پژوهش از روش توصیفی-تحلیلی برای بررسی ساختارهای بلاغی در خطبه‌های ناصرخسرو استفاده شده است تا نشان داده شود که چگونه این ساختارها به‌عنوان ابزارهای مؤثری در انتقال مفاهیم دینی به‌کار رفته‌اند و توانسته‌اند باورهای اسماعیلی را به صورت عمیق و پایدار در ذهن پیروان تثبیت کنند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تشبیه و استعاره‌های ناصرخسرو به ایجاد تصاویری ملموس و تاثیرگذار از مفاهیم انتزاعی همچون امامت، معرفت و توحید کمک کرده‌اند. همچنین، کنایه‌های به‌کاررفته توسط او با روشی غیرمستقیم به بیان اصول حساس دینی پرداخته و مخاطب را به درک عمیق‌تری از باورهای اسماعیلیه سوق داده است. علاوه بر این، تکرار در خطبه‌ها موجب تثبیت این مفاهیم در حافظه و ذهن مخاطبان شده و آن‌ها را به باورهایی ماندگار تبدیل کرده است. این پژوهش نشان می‌دهد که بلاغت در خطبه‌های ناصرخسرو تنها به‌عنوان عنصری ادبی به کار نرفته، بلکه نقش حیاتی در ترویج و تثبیت اصول اسماعیلیه داشته است. در پایان، پژوهش به محدودیت‌های موجود و پیشنهاداتی برای تحقیقات آینده، به‌ویژه در زمینه مقایسه بلاغت ناصرخسرو با دیگر متفکران اسلامی، اشاره می‌کند.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/3/3