Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 4 بهار 1405 1405 01 01 A Comparative Study of Tābe‘eh in Classical Persian and Arabic Poetry Based on Jungian Analytical Psychology بررسی تطبیقی تابعه در شعر کهن ایران و عرب بر اساس روان‌شناسی تحلیلی یونگ 1 18 10.61838/jtpll.232 EN لیدا نامدار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی، خدابنده، ایران Journal Article 1404/08/27 <p>Classical Persian and Arabic poetry traditionally regarded poets as possessing a supernatural assisting spirit known as Tābe‘eh, believed to inspire poetic creation or convey knowledge of the unseen, and poets themselves were often perceived as majnūn (possessed or mad due to jinn influence). The present study, conducted with an emphasis on the importance of interdisciplinary research in general and the relationship between literature and psychology in particular, seeks to demonstrate the hypothesis that Tābe‘eh in classical Persian and Arabic poetry corresponds, from the perspective of Jungian analytical psychology, to Jung’s concept of the Anima. Accordingly, the specific objective of this article, employing a comparative and evaluative approach through descriptive–analytical methodology and grounded in the American school of comparative literature, is to examine the concept of Tābe‘eh in classical Persian and Arabic poetry based on the propositions of Jungian analytical psychology. The findings indicate that Tābe‘eh corresponds to several essential attributes of the Anima, including inner wisdom and guidance, obscurity and elusiveness, manifestation in dreams and visions, association with darkness, and most notably, its inspirational function. The results further suggest that Tābe‘eh should not be interpreted as an external unknown entity—described in ancient sources as a devil or a helpful jinn—but rather as an integral component of the poet’s psyche and collective unconscious, more precisely as the feminine dimension of the poet’s own psyche. This conclusion reaffirms the longstanding belief that poets receive inspiration from the realm of the unseen; within the framework of Jungian analytical psychology, this “unseen realm” is understood as the poet’s collective unconscious. This finding once again confirms the universality, primordial nature, and instinctual character of archetypes, and provides a productive foundation for interdisciplinary studies, which constitute one of the principal domains of comparative literary research.</p> <p>شعر کهن ایران و عرب، شاعران را دارای جنّی کمک¬رسان به نام تابعه می¬دانست که به شاعر، شعر یا امور غیبی را الهام می¬کرد و شاعران را مجنون (جن‌زده) می¬پنداشت. پژوهش حاضر که با تاکید بر اهمیت مطالعات بینارشته‌ای به طور عام و ارتباط ادبیات و روان شناسی به طور خاص انجام شده در پی اثبات این فرضیه است که تابعه در شعر کهن ایران و عرب از دیدگاه روانشناسی تحلیلی یونگ همان آنیمای مورد نظر یونگ است. لذا هدف مشخص این جستار که با رویکردی تطبیقی و سنجشی، به روش توصیفی تحلیلی و بر اساس مکتب امریکایی انجام شده آن است که تابعه را بر اساس گزاره‌های روان‌شناسی تحلیلی یونگ در شعر کهن ایران و عرب واکاوی نماید. یافته‌های پژوهش نشان‌ می‌دهد تابعه با برخی ویژگی‌های آنیما از قبیل خرد درونی و راهنما بودن، ناشناخته بودن، ظهور در خواب و رویا و تاریکی و به‌ویژه الهام‌بخش بودن آن تطابق دارد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد تابعه، نه به‌‌صورت یک شخصیت ناشناخته‌ای که در منابع کهن از آن با عنوان شیطان یا جنی کمک‌رسان یاد شده‌است؛ بلکه بخشی از روان و ناخودآگاه جمعی خود شاعر و به‌طور دقیق‌تر مادینه روان خود شاعر است. این یافته تاکیدی است بر همان نظر پیشینیان که شاعران در سرایش اشعار همواره الهاماتی از عالم غیب دریافت می‌داشته‌اند؛ این عالم غیب بر اساس روان‌شناسی تحلیلی یونگ همان عالم ناخودآگاهی جمعی شاعر است. این یافته بار دیگر بر جهان‌شمول بودن، ابتدایی و غریزی بودن کهن‌الگوها صحه گذاشته، زمینه مناسبی برای مطالعات بینارشته‌ای که از حوزه‌های مهم پژوهش در ادبیات تطبیقی است را فراهم می‌سازد.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/232/215