Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 3 پاییز 1404 1404 09 15 Social Discourse Analysis in Ahmad Mahmoud’s The Neighbors Based on Pierre Guiraud’s Social Semiotics تحلیل گفتمان اجتماعی در رمان همسایه‌ها احمد محمود بر اساس نشانه‌شناسی اجتماعی پیر گیرو 1 18 10.61838/jtpll.228 FA زهرا شهرکی عین علی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. ماندانا علیمی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران زکیه رجبی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Journal Article 1404/04/04 The novel The Neighbors by Ahmad Mahmoud is regarded as one of the most prominent examples of the social novel in contemporary Iranian literature, offering an accurate depiction of the lives of the lower classes, workers, intellectuals, and social actors of the 1940s and 1950s (Gregorian Calendar). With a realist approach, the novel uncovers the hidden layers of social life and relations of power. Despite numerous studies on this novel, few investigations have been conducted based on Pierre Guiraud’s theoretical framework of social semiotics. Guiraud considers signs not as limited to language, but as traceable in customs, identities, rituals, behaviors, fashions, and social games (Guiraud, 1975). The purpose of this research is to analyze the representation of cultural and social signs in The Neighbors using social semiotics and to demonstrate how these signs contribute to the formation and continuity of social and political discourses within the text. The findings indicate that social etiquette and politeness in the novel reflect class distinctions and relations of power; the individual and collective identities of the characters are formed within a framework of tension between tradition and modernity; and social behaviors, whether at the individual or collective level, reflect the nature of human beings in critical situations. Furthermore, social codes such as clothing, language, and urban symbols carry class-based and cultural meanings. Ultimately, this study shows that The Neighbors is not merely a literary work but a socio-discursive text embedded with a complex network of signs. The social-semiotic analysis of this novel provides a deeper understanding of the mechanisms underlying identity, culture, and politics in Iranian society during the historical period in question. رمان همسایه‌ها اثر احمد محمود یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های رمان اجتماعی در ادبیات معاصر ایران به‌شمار می‌آید که بازنمایی دقیقی از زندگی مردم فرودست، کارگران، روشنفکران و نیروهای اجتماعی دهه‌های بیست و سی ارائه می‌دهد. این رمان با رویکردی رئالیستی، لایه‌های پنهان حیات اجتماعی و مناسبات قدرت را آشکار می‌کند. با وجود پژوهش‌های متعدد دربارۀ این رمان، کمتر مطالعه‌ای بر اساس چارچوب نظری نشانه‌شناسی اجتماعی پیر گیرو انجام شده است. گیرو نشانه‌ها را نه محدود به زبان، بلکه در آداب، هویت‌ها، آیین‌ها، رفتارها، مدها و بازی‌های اجتماعی نیز قابل ردگیری می‌داند. هدف این پژوهش آن است که با استفاده از نشانه‌شناسی اجتماعی، به تحلیل بازنمایی نشانه‌های فرهنگی و اجتماعی در همسایه‌ها بپردازد و نشان دهد که چگونه این نشانه‌ها به شکل‌گیری و تداوم گفتمان‌های اجتماعی و سیاسی در متن کمک می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهد که آداب معاشرت و نزاکت در رمان، بازتابی از تمایزات طبقاتی و روابط قدرت است؛ هویت‌های فردی و جمعی شخصیت‌ها در بستری از تقابل سنت و تجدد شکل می‌گیرد؛ و رفتارهای اجتماعی، چه در سطح فردی و چه در سطح جمعی، بازتابی از سرشت انسان در موقعیت‌های بحرانی است. همچنین رمزگان اجتماعی نظیر لباس، زبان و نمادهای شهری، حامل معناهای طبقاتی و فرهنگی‌اند. در نهایت، این مطالعه نشان می‌دهد که همسایه‌ها نه تنها اثری ادبی، بلکه متنی اجتماعی-گفتمانی است که شبکه‌ای پیچیده از نشانه‌ها را در خود جای داده است. تحلیل نشانه‌شناسی اجتماعی این رمان، امکان شناخت عمیق‌تر از سازوکارهای هویتی، فرهنگی و سیاسی جامعۀ ایران در مقطع تاریخی مورد نظر را فراهم می‌سازد.

https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/228/158