Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 3 پاییز 1404 1404 07 20 An Examination and Analysis of the Maturity Indicators in the Characters Present in the Poetry of Parvin E’tesami بررسی و تحلیل شاخصه‌های رشدیافتگی در شخصیت‌های حاضر در اشعار پروین اعتصامی 1 37 10.61838/jtpll.207 FA عليرضا گیلانی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران. منصوره مشایخی ساردو گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران. محمد فاتحی گروه زبان و ادبیات عرب، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران Journal Article 1404/03/24 <p>This study aims to explore the dimensions of psychological growth embodied in the characters of Parvin E’tesami’s poetry and to analyze the humanistic underpinnings of her work. Using a qualitative, thematic analysis approach, the entire divan was examined to identify verses reflecting core traits of mature and self-actualized personality. Findings reveal that Parvin’s poetic figures transcend simple moral advice and depict a dynamic process of personal and social development. Key dimensions identified include clear perception of reality, acceptance of self and others, spontaneity and simplicity, problem-centeredness and social mission, intellectual independence and resistance to passive acculturation, empathy and humane relationships, discernment of means and ends, and non-hostile philosophical humor. Results show that through allegory and dialogic structure, Parvin provides a culturally embedded model of psychological and ethical growth consistent with humanistic theories yet deeply rooted in Iranian values. Her poetry emerges not only as moral counsel but also as a practical resource for life skills education, empathy cultivation, and critical thinking development, illustrating the potential of literature as a powerful tool for fostering balanced and socially responsible individuals.</p> <p>این پژوهش با هدف واکاوی شاخصه‌های رشدیافتگی در شخصیت‌های حاضر در اشعار پروین اعتصامی و تحلیل ابعاد روان‌شناختی نهفته در آثار او انجام شده است. با رویکردی کیفی و بر پایه تحلیل تماتیک، دیوان پروین به‌طور دقیق بررسی شد و ابیات مرتبط با مفاهیم رشد انسان‌گرایانه استخراج گردید. یافته‌ها نشان داد شخصیت‌های شاعرانه پروین فراتر از پندهای اخلاقی ساده حرکت می‌کنند و فرایندی پویا از رشد فردی و اجتماعی را بازنمایی می‌سازند. مهم‌ترین شاخصه‌های شناسایی‌شده شامل درک واقعیت و توان تمیز حقیقت از فریب، پذیرش خویشتن و دیگران، خودانگیختگی و سادگی، مسأله‌مداری و احساس رسالت اجتماعی، کیفیت کناره‌گیری و استقلال، حس همدردی و روابط انسانی، توانایی تشخیص وسیله و هدف، و شوخ‌طبعی فلسفی و غیرخصمانه است. نتایج نشان می‌دهد پروین با زبانی تمثیلی و گفت‌وگومحور، الگویی بومی از رشد روانی و اخلاقی ارائه می‌کند که با نظریه‌های انسان‌گرا هم‌خوان است اما در متن فرهنگی و اجتماعی ایران ریشه دارد. این رویکرد، آثار او را فراتر از شعر اخلاق‌گو به منبعی کاربردی برای آموزش مهارت‌های زندگی، ارتقای همدلی و تقویت تفکر انتقادی تبدیل می‌کند و نشان می‌دهد که ادبیات می‌تواند ابزاری کارآمد در پرورش انسان متعادل و مسئول باشد.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/207/149