Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 2 زمستان 1403 1403 12 20 Intertextual Analysis of Saadi’s Bustan and Al-Mutanabbi’s Qasidas Based on Gérard Genette’s Transtextuality Approach تحلیل روابط بینامتنیتی بوستان سعدی و قصاید متنبّی بر مبنای رویکرد ترامتنیت ژُنت 286 308 10.61838/jtpll.163 FA علی حمید گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. عبدالله مقامیان‌زاده گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. مسعود خردمندپور گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. علی زاهد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. Journal Article 1403 08 07 <p>In addition to revealing the linguistic and intellectual influence of Al-Mutanabbi on Saadi—a point explored within the framework of comparative literature—this study seeks to introduce a new dimension of meaning: the applied use of Genette’s transtextuality theory. This research follows a descriptive-analytical methodology grounded in Gérard Genette’s transtextuality approach. According to the fundamental principle of intertextuality, no text exists without a pretext, and all texts are constructed upon prior ones. Furthermore, no individual text, movement, or idea is created spontaneously or without precedent. One of the fields related to intertextuality—which has both influenced and been influenced by it—is comparative literary studies, where related works are juxtaposed and examined. This process reflects the dialogic nature of texts. Julia Kristeva, by coining the term "intertextuality" in the 1960s, formally initiated this field of study. Gérard Genette is among the theorists who transformed intertextuality from a purely theoretical concept into a practical framework, naming it "transtextuality." The results of a close rereading of Saadi’s Bustan indicate the presence of hypertextual, metatextual, and paratextual elements and show the significant influence of Al-Mutanabbi’s qasidas on this prominent Persian poet. Among Genette’s five categories of transtextual relations—intertextuality, paratextuality, metatextuality, architextuality, and hypertextuality—the metatextual connections found in certain verses of Saadi’s Bustan and Al-Mutanabbi’s qasidas demonstrate Saadi’s ideological commitment to the intellectual and cultural principles of classical Persian literary tradition, contrasted with Al-Mutanabbi’s critical stance on these same principles.</p> <p>مسئلۀ مهم دراین جستار علاوه بر نمایاندن تأثیرپذیری زبانی و اندیشگی سعدی از متنبّی که براساس ادبیات تطبیقی صورت گرفته‌است؛ معنی آفرینی جدیدی به دنبال داشته و آن کاربردسازی از این نظریه است. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی و بر مبنای رویکرد ترامتنیت ژنت کاویده می‌شود. بر پایه اصل بنیادینِ بینامتنیت، هیچ متنی، بدون پیش‌متن نیست و متن‌ها همواره بر پایۀ متن‌های گذشته بنا می‌شوند. همچنین، هیچ متن منفردی، جریان یا اندیشه‌ای اتفاقی و بدون گذشته خلق نمی‌شود. یکی از حوزه‌های مرتبط با بینامتنیت که هم برآن تأثیر گذارده و هم از آن تأثیر پذیرفته، دانش‌های تطبیقی است که به تطبیق آثار مرتبط می‌پردازند و این امر ناظر بر ویژگی گفتگومندی متون است. ژولیا کریستوا با ابداع اصطلاح بینامتنیت در دهۀ شصت میلادی به طور رسمی این حوزه از مطالعات را راه‌اندازی کرد. ژرار ژُنت از جملۀ نظریۀ پردازانی است که بینامتنیتی صرفاً نظری را به گونۀ کاربردی بدل کرد و آن را ترامتنیت نام‌گذاری کرد. نتایج حاصل از بازخوانی بوستان سعدی، بیانگر وجود بیش‌متنی و فرامتنی و پیرامتنی و تأثیرپذیری این سراینده برجسته از قصاید متنبّی است. از میان اقسام پنج‌گانۀ دیگر روابط بینامتنی ژنت، که عبارت‌اند از: بینامتنیت، پیرامتنیت، فرامتنیت، سرمتنیت و بیش‌متنیت، روابط فرامتنی در میان بعضی از ابیاتِ بوستان سعدی و قصاید متنبّی نشان دهندۀ عقیده و تعهد سعدی به اصول فکری و فرهنگی و تاریخ ادبیات سبک سنتی فارسی و موضع انتقادی متنبّی در این امور است.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/163/105