Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 3 تابستان 1404 2025 07 28 A Comparative Study of the Elegies of Ibn al-Rūmī and Ahmad Shamlou: An Analysis of Linguistic Structure, Imagination, and Imagery بررسی تطبیقی مراثی ابن رومی و احمد شاملو: تحلیل ساختار زبانی، تخیل و تصویرسازی 1 20 10.61838/jtpll.158 FA سیده رقیه مهری نژاد استادیار، گروه زبان و ادبیات عرب، واحد ایرانشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ایرانشهر ، ایران زهرا سعيدي گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه فرهنگیان تهران. ایران Journal Article 2025 03 16 <p>Elegy, as one of the oldest literary genres and poetic themes, has taken on various forms throughout the history of literature. This study aims to conduct a comparative analysis of the elegies of Ibn al-Rūmī (a 9th-century Arab poet) and Ahmad Shamlou (a contemporary Iranian poet). Using qualitative content analysis and a comparative literature approach, the elegies of both poets are examined in terms of thematic content (individual and social), linguistic structure, imagination, and poetic imagery. The findings of the research indicate that Ibn al-Rūmī’s elegies predominantly revolve around family members (mother, wife, brother, and three sons), caliphs and emirs, prominent Shi‘ite figures, and the city of Basra. In contrast, Shamlou’s elegies are mainly dedicated to literary figures who were heralds of freedom, such as Forough Farrokhzad and Jalal Al-e Ahmad. In terms of linguistic structure, both poets utilize a firm and resolute language with philosophical and rational undertones. However, mystical elements are more prominent in Shamlou’s elegies, while Ibn al-Rūmī, through the use of fluid and gentle vocabulary and an imagistic style, depicts sorrow and lamentation with greater artistic finesse. Regarding imagination, both poets transcend conventional boundaries and navigate beyond the surface layers of language. Nonetheless, Ibn al-Rūmī demonstrates greater success in employing similes and metaphors and in conveying grief and sorrow.</p> <p>مرثیه به‌عنوان یکی از دیرینه‌ترین انواع ادبی و درون‌مایه‌های شعری، در طول تاریخ ادبیات اشکال متنوعی به خود گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی مراثی ابن‌رومی (شاعر عرب قرن سوم هجری) و احمد شاملو (شاعر معاصر ایرانی) انجام شده است. با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد ادبیات تطبیقی، مراثی این دو شاعر از منظر محتوایی (فردی و اجتماعی)، ساختار زبانی، تخیل و تصویرسازی مورد مقایسه قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مراثی ابن‌رومی بیشتر پیرامون اعضای خانواده (مادر، همسر، برادر و سه فرزند)، خلفا و امیران، بزرگان شیعه و سرزمین بصره شکل گرفته است، درحالی‌که مراثی شاملو عمدتاً به چهره‌های ادبی منادی آزادی همچون فروغ فرخزاد و جلال آل‌احمد اختصاص دارد. از نظر ساختار زبانی، هر دو شاعر از زبانی محکم و استوار با گرایش به مضامین فلسفی و عقلانی بهره برده‌اند، با این تفاوت که در مراثی شاملو جنبه‌های عرفانی بیشتر نمایان است و ابن‌رومی با به‌کارگیری واژگان نرم و روان و اسلوب تصویری، اندوه و ناله‌های خود را هنرمندانه‌تر ترسیم می‌کند. در زمینه تخیّل نیز هر دو شاعر از مرزهای معمولی فراتر رفته و در فراسوی لایه‌های زبان سیر می‌کنند، اما ابن‌رومی در کاربرد تشبیهات و استعارات و انتقال حزن و اندوه موفق‌تر عمل کرده است.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/158/100