Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 2 پاییز 1403 1403 09 01 Understanding and Application of Idioms in the Dialect of the People of Shabankareh شناخت و کاربرد کنایات در گویش مردم شبانکاره 258 271 10.61838/jtpll.157 FA صفر امانی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. سیدمجتبی حسینی گروه زبان و ادبیات عرب، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. سیدمحمود سیدصادقی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. Journal Article 1403/06/30 <p>Idioms, as one of the figures of speech, play a fundamental role in indirectly conveying complex meanings and social-cultural critiques in language and dialects—particularly in local dialects. The Shabankareh dialect, a local vernacular in Bushehr Province, is rich in idiomatic expressions and indigenous phrases shaped by the geographical position and rich historical background of the region. This study investigates the role and application of idioms in the dialect of the people of Shabankareh. Idioms, as rhetorical and linguistic tools, not only enhance the aesthetic quality of speech but also serve as a means for the indirect expression of social and cultural critiques in this local dialect. The research methodology involved collecting data through interviews with 15 middle-aged and elderly individuals from the Shabankareh region, aged between 45 and 75, and examining folk literature texts from the area. The data were analyzed and categorized using qualitative methods. The interviews were semi-structured and conducted with audio recording. In addition, questionnaires were designed to examine the application of idioms and linguistic changes. Both digital and traditional tools were utilized for data collection. The results indicated that idioms in this dialect serve as instruments for the indirect articulation of social criticism, economic issues, and the preservation of cultural cohesion. Idioms are used not only to beautify speech but also as tools for expressing social and cultural critique. This study emphasizes the importance of documenting idioms and local dialects to preserve cultural identity and strengthen social bonds. Documenting these idioms can contribute to preserving indigenous values and gaining a deeper understanding of the culture of Shabankareh.</p> <p>کنایه به‌عنوان یکی از آرایه‌های بیانی، در زبان و گویش‌ها به‌ویژه گویش‌های محلی، نقشی اساسی در انتقال غیرمستقیم مفاهیم پیچیده، انتقادات اجتماعی و فرهنگی ایفا می‌کند. گویش شبانکاره، یکی از گویش‌های محلی استان بوشهر، سرشار از کنایه‌ها و اصطلاحات بومی است که به دلیل موقعیت جغرافیایی و تاریخ غنی این منطقه شکل گرفته‌اند. این پژوهش به بررسی نقش و کاربرد کنایه در گویش مردم شبانکاره می‌پردازد. کنایه به‌عنوان ابزاری بلاغی و زبانی، علاوه بر زیباسازی گفتار، وسیله‌ای برای بیان غیرمستقیم انتقادات و مفاهیم اجتماعی فرهنگی در این گویش محلی محسوب می‌شود. روش تحقیق شامل گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه با ۱۵ نفر از افراد میانسال و کهنسال منطقه شبانکاره، محدوده ۴۵ تا ۷۵ سال و بررسی متون ادبیات عامیانه شبانکاره بوده است. داده‌ها با استفاده از روش‌های کیفی تحلیل و دسته‌بندی شدند. مصاحبه‌ها نیمه‌ساختاریافته و با ضبط صوت انجام شد. همچنین، پرسشنامه‌هایی برای بررسی کاربرد کنایات و تغییرات زبان‌شناختی طراحی گردید. از ابزارهای دیجیتال و سنتی برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده شد. نتایج نشان داد که کنایات در این گویش ابزاری برای بیان غیرمستقیم انتقادات اجتماعی، مشکلات اقتصادی و حفظ انسجام فرهنگی هستند. کنایه‌ها نه تنها زیباسازی گفتار بلکه به‌عنوان ابزارهایی برای نقد اجتماعی و فرهنگی به کار می‌روند. این پژوهش بر اهمیت مستندسازی کنایات و گویش‌های محلی تأکید می‌کند تا هویت فرهنگی مردم حفظ شود و به تقویت پیوندهای اجتماعی کمک کند. مستندسازی این کنایات می‌تواند به حفظ ارزش‌های بومی و درک عمیق‌تر از فرهنگ شبانکاره کمک کند.</p> Irony local dialect indigenous culture Folk literature Shabankare dialect کنایه گویش محلی فرهنگ بومی ادبیات عامیانه گویش شبانکاره https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/157/101