Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 2 پاییز 1403 1403 08 25 An Analysis of the Foundations of Lyric Literature in Selected Surahs of the Qur’an Based on Rumi’s Interpretations in the Mathnawi تحلیل مبانی ادبیات غنایی در برخی سوره‌های قرآن با تکیه بر تحلیل مولانا در مثنوی 245 257 10.61838/jtpll.148 FA صالح ثابتی گروه زبان وادبیات فارسی , واحد گچساران , دانشگاه آزاد اسلامی , گچساران, ایران. حسین اسماعیلی گروه زبان وادبیات فارسی، واحد گچساران، دانشگاه آزاد اسلامی، گچساران، ایران. محمد شفیعی گروه فقه و حقوق اسلامی , واحد گچساران ,دانشگاه آزاد اسلامی ,گچساران ,ایران. Journal Article 1403 06 03 <p>Given the vast scope of lyric literature and its high audience appeal—largely due to its melodious and rhythmic nature—this study aims to analyze the foundations of lyric literature in selected Surahs of the Qur’an, with a particular emphasis on Rumi’s interpretations in the Mathnawi. While exploring the elements of lyric literature in certain Surahs analyzed within the Mathnawi, the study addresses themes such as love, joy, passion, and spiritual ecstasy. Due to the structure of Persian poetry, the themes of counsel, advice, praise, and description are also incorporated, aligning closely with the Qur’anic Surahs that penetrate the Mathnawi's romantic, ethical, and pedagogical content. The research adopts a library-based method. The statistical population includes all existing texts on lyric literature, and the sample was selected through screening articles that demonstrated greater consistency with the title, abstract, and conceptual components of the study. These samples were then analyzed using a descriptive-analytical method grounded in library data. The findings indicate that Rumi’s Mathnawi serves an instructional purpose, utilizing Qur’anic Surahs and themes to offer poetic teachings to his disciples. These teachings include subjects such as patience and perseverance, divine decree and predestination, consultation with the righteous and elders, loyalty, and more. Approximately 187 verses from the Mathnawi are shown to correspond with divine discourse, serving as a guide for humanity by integrating practical mysticism, sensory teachings, and theoretical recommendations grounded in Qur’anic Surahs and verses. Commentators and exegetes of the Mathnawi have noted that nearly one-fourth of the work constitutes indirect translations or interpretations of Qur’anic verses.</p> <p>با توجه به گستردگی عمیق ادبیات غنایی و آمار بالای مخاطبین آن(به دلیل سرودین و آهنگین بودن آن)، این تحقیق با هدف تحلیل مبانی ادبیات غنایی در برخی از سوره‌های قرآن با تکیه بر تحلیل مولانا و مثنوی در دست اقدام می‌باشد که ضمن بررسی مبانی ادبیات غنایی در برخی از سوره‌ها که در مثنوی مورد تحلیل قرار گرفته است، به مضامین عشق و شادی، شیفتگی و شوریدگی توجه نموده و به دلیل ساختار شعر فارسی پند و اندرز و وصف و مدح را هم در بر گرفته و با مبدأ فکری خاصی که دارد بسیار نزدیک به سوره‌های قرآنی است که در مضامین عاشقانه و اخلاقی و تربیتی مثنوی مولانا رسوخ یافته است. لذا از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است، که جامعه آماری آن شامل، کلیه متون موجود در خصوص ادبیات غنایی است و نمونه آماری آن نیزبعد از غربالگری از بین مقالاتی است که با عنوان و چکیده و مولفه‌های تحقیق همخوانی بیشتری داشته اند که با استفاده از روش تحلیل توصیفی- تحلیلی بر پایه اطلاعات کتابخانه‌ای می‌مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و نتایج حاصله از آن گویای تعلیمی بودن کتاب مثنوی مولانا بوذد که با بهره گیری از سوره‌ها و... از صبر و بردباری، قضا و قدر مشورت با نیکان و بزرگان، وفاداری و... شعرگونه‌هایی در باب تعلیم شاگردانش ارائه داده و چیزی بالغ بر یک صد و هشتاد و هفت بیت از مثنوی بود که با تفوّق بر کلام الهی در راستای راهنمایی بشر، عرفان عملی و تعالیم حسّی و توصیه‌های نظری با تکیه بر سوره‌ها و آیات قرآن بود، طوری که شارحان و مفسرّّان مثنوی یک چهارم آن را ترجمه یا تعبیری غیر مستقیم از آیات قرآن دانسته‌اند.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/148/112