Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 2 تابستان 1403 2024 09 21 Mythological Aspects of the Shahnameh in the Historical Section (From the Reign of Alexander to the Arab Invasion) جنبه‌های اسطوره‌ای شاهنامه، در بخش تاریخی (از پادشاهی اسکندر تا حملۀ اعراب) 31 53 10.61838/jtpll.126 FA محمّدامین احسانی اصطهباناتی استادیار، گروه آموزش زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. Journal Article 2024 05 23 <p>The national epic of Iran, the Shahnameh, is the most monumental and identity-defining work for the people of Iran from ancient times to the present, holding a particularly significant place in the field of mythological studies. What renders the Shahnameh enduring and immortal—more than any other major mythological work—is that traces of myth can be found throughout all of its narratives, including the historical section. This claim is substantiated by the observable presence of mythological elements across various events in the historical accounts of the Shahnameh. The aim of this study is to explore the mythological traces and the marvelous, extraordinary occurrences found in the historical part of the Shahnameh by examining selected stories from this section. The significance of Ferdowsi’s method of engaging with historical events becomes more apparent when we recognize that the sub-narratives concerning the lives and reigns of historical figures in the third part of the Shahnameh are, in some cases, presented as hyperrealities rather than pure historical facts. This study, which employs a descriptive-analytical method based on library data and document analysis, will demonstrate that the Master of Tus, particularly in recounting sub-narratives in the historical section of the Shahnameh, significantly employed mythological approaches in the narration of historical events.</p> <p>حماسۀ ملی ایران، شاهنامه، سترگ‌ترین اثر ملّی و هویّتی مردمان ایران از دیرباز تا کنون است که به‌ویژه، در حوزۀ مطالعات اساطیری، جایگاهی قابل توجّه دارد. آنچه بیش از دیگر آثار بزرگ اساطیری، شاهنامه را مانا و جاودان کرده است، آن است که در تمامی داستان‌های آن از جمله  بخش تاریخی شاهنامه نیز، ردپای اساطیر را می‌توان یافت؛ گواه این مدّعا آنکه ردپای اسطوره را در جای جای حوادث بخش مربوط به روایات تاریخی شاهنامه می‌توان به‌خوبی مشاهده نمود. هدف این جستار آن است که با توجّه به بررسی داستان‌هایی از بخش تاریخی شاهنامه، ردّپای اسطوره و حوادث شگفت‌انگیز و خارق‌العادۀ آن را، در این قسمت، مورد واکاوی قرار دهد. اهمّیّت شیوۀ رویارویی فردوسی با حوادث تاریخی، زمانی بیشتر می‌شود که درمی‌یابیم که خرده روایت‌ها دربارۀ زندگی و پادشاهی شخصیّت‌های تاریخی شاهنامه در قسمت سوم، در پاره‌ای موارد، به صورت فراواقعیّت مطرح شده‌اند و نه تاریخ محض. در این پژوهش که به شیوۀ توصیفی- تحلیلی و بر مبنای داده‌های کتابخانه‌ای و روش سند کاوی صورت گرفته است، نشان خواهیم داد که استاد طوس، به‌ویژه در بیان خرده روایت‌ها در بخش تاریخی شاهنامه، به‌میزان زیادی از رویکردهای اسطوره‌ای در ذکر حوادث تاریخی بهره گرفته است.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/126/80