Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 3 تابستان 1404 1404 06 15 An Analysis of Image Schemas in Liravi Dialect Proverbs بررسی طرحواره‌های تصویری در ضرب‌المثل‌های گویش لیراوی 1 20 10.61838/jtpll.116 FA مائده حسن زاده گروه زبان‌شناسی همگانی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. زهرا باباسالاری گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. سعید یزدانی گروه زبان و ادبیات انگلیسی ،واحد بوشهر ،دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. Journal Article 1404/01/17 <p>This study investigates image schemas in the proverbs of the Liravi dialect, aiming to reveal how lived experiences and the worldview of the community are encoded in linguistic and cultural structures. Within the framework of cognitive linguistics, language is seen as an embodiment of human perceptual and bodily interactions with the world, and proverbs, due to their brevity and metaphorical nature, provide an ideal domain for such exploration. A total of 171 proverbs were collected, of which 52 were identified as containing image schemas. The results indicated that all image schemas proposed by Evans and Green were present, yet their distribution was uneven. The force schema was the most frequent with 36 percent, followed by unity/multiplicity at 15 percent and container at 13 percent, while the balance schema occurred least often at only 3 percent. The analysis suggests that the geographical, occupational, and cultural conditions of the Liravi region play a crucial role in foregrounding certain schemas such as force and motion, whereas concepts like balance are less emphasized. These findings highlight that Liravi proverbs simultaneously reflect universal cognitive structures and localized cultural specificities. Thus, their study not only enriches the understanding of the region’s linguistic and cultural heritage but also contributes new evidence to the fields of cognitive linguistics and anthropology.</p> <p>این پژوهش به بررسی طرحواره‌های تصویری در ضرب‌المثل‌های گویش لیراوی پرداخته و تلاش کرده است تا نحوه بازتاب تجارب زیسته و جهان‌بینی مردم این منطقه را در قالب ساختارهای زبانی و فرهنگی تبیین کند. در چارچوب زبان‌شناسی شناختی، زبان بازتابی از تعاملات بدنی و ادراکی انسان با جهان است و ضرب‌المثل‌ها به دلیل ایجاز و ماهیت استعاری خود بستری مناسب برای مطالعه این تعاملات محسوب می‌شوند. در این تحقیق ۱۷۱ ضرب‌المثل گردآوری شد که از میان آنها ۵۲ مثل دارای طرحواره‌های تصویری شناسایی گردید. نتایج نشان داد که تمامی طرحواره‌های مطرح‌شده توسط ایوانز و گرین در این ضرب‌المثل‌ها حضور دارند، اما توزیع آنها یکسان نیست. طرحواره نیرو با ۳۶ درصد بیشترین فراوانی را داشت و پس از آن طرحواره وحدت/کثرت با ۱۵ درصد و طرحواره حجمی با ۱۳ درصد قرار گرفتند. در مقابل، طرحواره تعادل تنها با ۳ درصد کمترین بسامد را به خود اختصاص داد. تحلیل داده‌ها بیانگر آن است که شرایط جغرافیایی، معیشتی و فرهنگی منطقه لیراوی در برجسته‌سازی برخی طرحواره‌ها مانند نیرو و حرکت نقش اساسی داشته است، در حالی که مقوله‌هایی مانند تعادل کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که ضرب‌المثل‌های لیراوی همزمان بازتاب‌دهنده ساختارهای شناختی مشترک انسانی و ویژگی‌های فرهنگی بومی هستند. بنابراین، مطالعه آنها نه تنها به درک عمیق‌تر از میراث زبانی و فرهنگی این منطقه کمک می‌کند، بلکه شواهد تازه‌ای برای پژوهش‌های زبان‌شناسی شناختی و مردم‌شناسی فراهم می‌سازد.</p> https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/116/132