ارائه مدل تقویت زبان و ادبیات فارسی در راستای توسعه فرهنگ و تمدن ایرانی

ناصر  پروانی; اسماعیل کاوسی; لیلا  باقری نظام آباد; نادر  محقق; امیرمحسن  مدنی

نویسندگان

ناصر پروانی دانشجوی دکتری ، گروه مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی ، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش ، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-2877-1379
اسماعیل کاوسی گروه مدیریت فرهنگی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. https://orcid.org/0000-0001-7234-5380
لیلا باقری نظام آباد گروه طراحی صنعتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-9078-2573
نادر محقق گروه مدیریت فرهنگی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0003-3170-1646
امیرمحسن مدنی گروه طراحی صنعتی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6045-8908

کلمات کلیدی:

زبان, فرهنگ, زبان و ادبیات فارسی, فرهنگ و تمدن ایرانی

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی مدلی برای تقویت زبان و ادبیات فارسی در راستای توسعه فرهنگ و تمدن ایرانی و تعیین میزان سهم ابعاد تشکیل‌دهنده آن بود. پژوهش با رویکرد آمیخته متوالی و در دو مرحله کیفی و کمی انجام شد. در بخش کیفی، از راهبرد تحلیل مضمون در چارچوب پارادایم تفسیری استفاده شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه مدیریت فرهنگی و زبان و ادبیات فارسی گردآوری و طی مراحل مرور، سازمان‌دهی، کدگذاری، طبقه‌بندی و استخراج مقولات تحلیل شد. حاصل این مرحله، شناسایی هفت بعد و 33 مؤلفه بود. در بخش کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت تدوین و میان 385 نفر از اعضای جامعه علمی مرتبط توزیع شد. روایی محتوایی، صوری و سازه و پایایی ابزار بررسی شد و تحلیل عاملی تأییدی با استفاده از LISREL و تحلیل‌های آماری با SPSS انجام گرفت. شاخص KMO برابر با 0.879 و آزمون بارتلت معنادار بود (p<0.001) که کفایت داده‌ها برای تحلیل عاملی را تأیید کرد. تمامی بارهای عاملی و ضرایب مسیر در سطح اطمینان 95 درصد معنادار بودند. بارهای عاملی هفت بعد شامل حفظ ارزش‌های فرهنگ ایرانی (0.72)، گسترش اسلام و تقویت ارزش‌های فرهنگ اسلامی (0.89)، حفظ و ارتقای زبان و ادبیات فارسی (0.87)، حفظ و اعتلای فرهنگ و تمدن ایرانی (0.77)، حفظ هویت فرهنگی ایرانیان (0.93)، توسعه فرهنگ و تمدن ایرانی (0.91) و گسترش زبان و ادبیات فارسی در جهان (0.84) بود. بیشترین سهم تبیین مربوط به حفظ هویت فرهنگی ایرانیان (R²=0.86) و کمترین سهم مربوط به حفظ ارزش‌های فرهنگ ایرانی (R²=0.52) بود. شاخص‌های برازش نیز مناسب بودن مدل را نشان دادند (χ²/df=2.752، RMSEA=0.074، PNFI=0.588، GFI=0.90، NFI=0.91 و CFI=0.92). مدل نهایی نشان داد که تقویت زبان و ادبیات فارسی پدیده‌ای چندبعدی است که به‌طور هم‌زمان با هویت فرهنگی، ارزش‌های ایرانی و اسلامی، اعتلای تمدنی و گسترش جهانی زبان فارسی ارتباط دارد. در میان ابعاد مدل، حفظ هویت فرهنگی ایرانیان و توسعه فرهنگ و تمدن ایرانی بیشترین نقش را در تبیین سازه اصلی ایفا کردند؛ بنابراین، سیاست‌گذاری فرهنگی و آموزشی در زمینه زبان فارسی باید ضمن حفاظت از میراث زبانی و ادبی، بر بازتولید هویت فرهنگی و استفاده از ظرفیت زبان و ادبیات فارسی برای توسعه فرهنگی و تمدنی تمرکز کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Khorrami Rafani J, editor Examining the Importance of the Persian Language as the Common Language of Iranians in Cohesion and Unity. Third National Conference on New Approaches in Education and Research; 2018; Mahmoudabad, Iran.

2. Alidoust A, Fallahian M, editors. Examining the Role of Persian Poetry and Literature in Reviving Iranian Culture. Eighth National Conference on New Research in Iranian Language and Literature; 2024; Tehran, Iran.

3. Mozaffari Kakvandi F, editor The Importance of Preserving and Expanding the Persian Language. Fourteenth National Conference on Law, Social and Human Sciences, Psychology, and Counseling; 2023; Shirvan, Iran.

4. Arberry AJ. The Legacy of Persia. Oxford: Clarendon Press; 2023.

5. Bosworth CA. The Ghaznavids. History of Civilizations of Central Asia. 4. Paris: UNESCO; 2018. p. 95-117.

6. Rypka J. History of Iranian Literature. Dordrecht: D. Reidel; 2020.

7. Hatefi Ardakani G, editor Examining the Impact of Persian Language and Literature on Social Progress. International Conference on Fundamental Research in Management, Development, and Humanities; 2020; Karaj, Iran.

8. Malekoutifar M, Sedaghat A, Ansarinia A, Dehghani MJ, Mirzaei MM, editors. Examining the Impact of Literature and Poetry on the Development of Civilization and the Cultural-Educational System of the Country. Seventh International Conference on Persian Language and Literature; 2023; Hamadan, Iran.

9. Kaboli N, editor Examining the Role of Persian Literature in Preserving Islamic Culture and Civilization. Eighth International Conference on Language, Literature, History, and Civilization; 2022.

10. Eghbali S, editor Examining the Impact of Persian Literature on Preserving Iran's Cultural Identity. Eighteenth National Conference on Management and Humanities Research in Iran; 2024; Tehran, Iran.

11. Vali Asl AS, editor The Role of Culture in Teaching Persian as a Language. Twentieth National Conference on Law, Social and Human Sciences, Psychology, and Counseling; 2025; Shirvan, Iran.

12. Beshkar P, editor The Role of Persian Literature in Transmitting Iranian Culture and Values. Third International Conference on Literature, Linguistics, and Humanities; 2024; Hamadan, Iran.

13. Bagheri S, editor Examining the Role of Literature in Preserving Cultural Identity. Seventh International Conference on Persian Language and Literature; 2023; Hamadan, Iran.

14. Kashani P, editor The Importance of Preserving and Expanding Persian Language and Literature in the Information Age. Second International Conference on Literature, Linguistics, and Humanities; 2023; Hamadan, Iran.

15. Liu M. A Study on the Enhancement of English Proficiency by Intercultural Communication. Applied Mathematics and Education. 2024.

16. Shahlo AGa. Issues of Intercultural Communication and Reception. IJODKOR O'QITUVCHI Journal. 2023.

17. Raikhan S, Moldakhmet M, Ryskeldy M, Alua M. The Interaction of Globalization and Culture in the Modern World. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 2014;122:8-12.

18. Leidner DE. Globalization, Culture, and Information: Towards Global Knowledge Transparency. The Journal of Strategic Information Systems. 2010;19(2):69-77.