بررسی مقایسه‌ای علل زوال حکومت‌ها در شاهنامه‌ی فردوسی و تاریخ بیهقی

نویسندگان

  • زهرا جعفری دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0009-9817-4618
  • مهرعلی یزدان پناه گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران https://orcid.org/0000-0002-6769-9376
  • حسینعلی پاشا پاسندی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-4714-2244

کلمات کلیدی:

زوال حکومت, شاهنامه‌ی فردوسی, تاریخ بیهقی, خرد, عدالت, فساد درباری

چکیده

حکومت در معنای کلی، نظامی سیاسی و اجتماعی است که با هدف ایجاد نظم، امنیت و عدالت در جامعه شکل می‌گیرد و با اتکا به قدرت مشروع، امور کشور را سامان می‌دهد. در میان آثار ادبی فارسی شاهنامه‌ی فردوسی و تاریخ بیهقی از برجسته‌ترین متونی هستند که به بازتاب چگونگی شکل گیری و زوال حکومت‌ها پرداخته‌اند. در شاهنامه، فردوسی زوال حکومت‌ها را از دیدگاه اسطوره‌ای و اخلاقی بررسی می‌کند و عواملی چون ظلم و بی‌خردی را سبب نابودی پادشاهان می‌داند. اما بیهقی با نگاهی تاریخی و واقعگرایانه زوال قدرت را نتیجه‌ی ضعف ساختار سیاسی ، خودکامگی و بی‌عدالتی می‌داند. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه‌ی مستقیم متون اصلی است.. در نهایت نتیجه‌ی مشترک هر دو اثر آن است که پایداری حکومت در گرو عدالت و خرد است و بی‌عدالتی و خودکامگی سرآغاز فروپاشی قدرت به شمار می‌آید.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Riahi MA. Ferdowsi. Tehran: Tarh-e No; 1998.

2. Ghaderi H. Political Thought in Islam and Iran. Tehran: SAMT; 1999.

3. Heywood A. Key Concepts in Politics. Saeid Kolahi H, Kardan A, editors. Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company; 2008.

4. Aristotle. Politics. 4th ed. Enayat H, editor: Scientific and Cultural Publishing Company; 2002.

5. Dashti A. The Realm of Saadi. Mahouzi M, editor. Tehran: Zavvar; 2011.

6. Safari N. Demonic Creatures in Ferdowsi's Shahnameh. Karaj: Jam-e Gol; 2004.

7. Javadi J. Fereydunians, Zahhak, and the People. 2nd ed. Tehran: Javad Javadi Publications; 1991.

8. Ghorbanpour H. Manifestations of Justice-Seeking by the Peasant of Tus in the Shahnameh. Tarikh-Pazhuhi. 2004;6(21).

9. Kazazi MJa-D. Nameh-ye Bastan. 3rd ed. Tehran: SAMT; 2006.

10. Bashiriyeh H. Teaching Political Knowledge: Foundations of Theoretical and Institutional Political Science. 3rd ed. Tehran: Negah-e Moaser; 2003.

11. Bayhaqi Aa-F. Tarikh-e Bayhaqi. Fayyaz AA, Yahaghi MJ, editors. Mashhad: Ferdowsi University of Mashhad; 2004.

12. Bosworth CE. The Ghaznavids. 4th ed. Anousheh H, editor. Tehran: Amirkabir; 2005.

13. Bayhaqi MiH. Tarikh-e Bayhaqi. Khatib Rahbar K, editor. Tehran: Mahtab; 2002.

14. Mahdipour A. Examining the Discourse of Power in Tarikh-e Bayhaqi Based on New Historicism. 2014:45-68.

15. Oshidari J. Encyclopedia of Mazdayasna. 3rd ed. Tehran: Markaz / Bahar; 2004.

16. Rostamvandi T. Greed and Justice: A Political Pathology of Kingship in Ferdowsi's Shahnameh. Research in Political Theory. 2008(5).

17. Monshadi M. The Link between Myth and Politics in the Shahnameh. National Studies. 2010;11(1).

18. Safa Z. History of Literature in Iran. 16th ed. Tehran: Ferdows; 2007.

دانلود

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

جعفری ز. .، یزدان پناه م.، و پاشا پاسندی ح. . (1406). بررسی مقایسه‌ای علل زوال حکومت‌ها در شاهنامه‌ی فردوسی و تاریخ بیهقی. گنجینه زبان و ادبیات فارسی، 1-22. https://www.jtpll.com/index.php/jtpll/article/view/513

مقالات مشابه

101-110 از 275

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.