واکاوی ظرفیتهای اقتباس تئاتری از قصههای شفاهی قوم لک (مطالعه موردی: سه قصه از ایل جلاوند)
کلمات کلیدی:
اقتباس تئاتری, قصههای شفاهی, قوم لک, ایل جلاوند, ظرفیت نمایشیچکیده
قصههای شفاهی قوم لک به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ناملموس ایران، از ظرفیتهای نمایشی قابلتوجهی برخوردارند؛ با این حال تاکنون پژوهشی نظاممند به امکان اقتباس تئاتری از آنها نپرداخته است. این مقاله با هدف واکاوی ظرفیتهای اقتباس تئاتری از قصههای شفاهی قوم لک، به مطالعه سه قصه از ایل جلاوند با نامهای «نوبت شووان»، «گله درو» و «چله زمستان» پرداخته است. روش پژوهش کیفی و از نوع توصیفی-تحلیلی است و دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با پنج راوی از میان افراد معتمد و مسن ایل جلاوند و نیز مطالعات کتابخانهای گردآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهد که قصههای ایل جلاوند ظرفیت اقتباس تئاتری دارند اما نه به شکل وفادار و کلمهبهکلمه. قویترین ظرفیت در این قصهها در «فضاسازی آیینی» و «کشمکشهای چندلایه» متمرکز است. ضعف عمده این قصهها در دیالوگپذیری مشاهده میشود که با افزودن «راوی-بازیگر» قابل جبران است. نتیجه آنکه قصههای شفاهی ایل جلاوند، علیرغم ساختار غیردراماتیک در برخی موارد، با بازآفرینی خلاقانه ظرفیت تبدیل به متنهای نمایشی مؤثر را دارند.
دانلودها
مراجع
1. Anoushiravani A. The necessity of comparative literature in Iran. Special Issue on Comparative Literature, Academy of Persian Language and Literature. 2010(1):6-38.
2. Hutcheon L. A Theory of Adaptation. Khodakarami M, editor. Tehran: Nashr-e Markaz; 2021.
3. Fahimifar A, Yousefian Kenari MJ. Narrative capacities of Iranian folk literature in dramatic adaptation for television and cinema. Biannual Journal of Folk Culture and Literature. 2013;1(2):1-27.
4. Bonyadi Z, Sarfi M, Aghaatabbasi Y, Safoura MA. Expressive components of animation and methods of adaptation from Iranian stories and legends. Scientific-Research Quarterly of Theater. 2018;19(44):203-27.
5. Pourshabanan A. Cinematic adaptation from lyrical works of classical Persian literature with emphasis on the dramatic aspects of Zahiri Samarqandi's Sindbadnameh. Research in Persian Language and Literature, University of Isfahan. 2016(5):85-100.
6. Nouri F, Najjar E, Brinkman E. A comparative study of three adaptations of the Kurdish poem Mam and Zin based on Linda Hutcheon's views. Rahpooyeh of Dramatic Arts. 2025;5(15):45-56.
7. Propp V. Morphology of the Folktale. 2nd ed. Austin: University of Texas Press; 1968.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Arash Aghaei (Author); Parisa Salehi
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
