ارزیابی کتاب «مطلع القوافی فی علم الاصول» براساس معیارهای یک کتاب درسی

مرتضی یزدانی; مریم محمودی

نویسندگان

مرتضی یزدانی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0008-4871-2273
مریم محمودی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران https://orcid.org/0000-0002-4973-3972

کلمات کلیدی:

مطلع القوافی, بلاغت, کتاب درسی, معیارها, ارزیابی

چکیده

مطلع القوافی فی علم الاصول، رساله ای آموزشی اثر رضیالدین محمدبن محمد شفیع مستوفی نویسندة قرن یازدهم هـ .ق.، با نثری مصنوع دردیباچه و برخوردار از ویژگی‌های کلّی نثر این دوره در سایر بخش‌ها است.. موضوع این کتاب عروض و قافیه و صنایع و بدایع شعری و معانی و بیان است. هدف این مقاله آن است تا با ارزیابی کتاب مطلع به عنوان کتابی آموزشی، نشان دهد ویژگی‌های کتاب‌های درسی تا چه اندازه در این کتاب رعایت شده‌است. این ارزیابی به روش توصیفی- تحلیلی، انجام شده‌است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد در کتاب «مطلع»، اهداف آموزشی وکوتاه مدّت و روش‌های رسیدن به آن‌ها روشن و شفاف در دیباچه(مقدمه) بیان‌نشده‌است. کاربرد واژه‌های عربی و بسامد بالای آن‌ها(آیات، احادیث، اشعار و روایات)، کاربرد واژههای دشوار و متروک، اصطلاحات علمی، فلسفی و عرفانی (بدون توضیح کافی)، جمله‌های طولانی، نداشتن راهنمای شفاف و روشن، نبود فعالیت‌ها و تمرین‌های مناسب، ابهام ساختاری و دستوری و ابهام در دریافت معانی واژه‌ها از ارزش علمی کتاب کاسته‌است..در نام‌گذاری فصل‌ها و مقوله‌ها از کلمات کلیدی، استفاده نشده‌است. بسامد بالای نمونه‌های شعر و نثر عربی، بیانگر عدم ارتباط نویسنده و خوانندۀ فارسی زبان، تناقض فرهنگی و ایدئولوژیک میان آن‌ها و تحمیل باورها و عقاید نویسنده به مخاطب است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Derayati M. Catalogue of Iranian Manuscripts. Tehran: National Library and Archives Organization of the Islamic Republic of Iran; 2014.

2. Askari HiA. Al-Sina'atayn. Beirut: Al-Maktabah al-Asriyyah; 1998.

3. Armand M. Features of a Sample University Textbook: Application of Psychology in Modern Life. Sokhan-e SAMT Quarterly. 2008(20):147-56.

4. Armand M, Norouzzadeh R, Mousapour N, Shabani B, Shokri R. Features of a Desirable University Textbook from the Perspective of Professors and Students. Sokhan-e SAMT Quarterly. 1997;2(2).

5. Rashidi-Khalkhali M. Desirable Features of Textbooks and Principles of Their Organization, Review, and Evaluation. Tehran: Organization for Educational Research and Renovation; 1980.

6. Jahangard. Evaluation of EFL Materials Taught at Iranian Public High Schools. 2008.

7. Shafi Mostowfi Ra-DMiM. Matla' al-Qawafi fi Ilm al-Usul. 1700.

8. Barthes R, Noghrehchi H. Lesson. Tehran: Niloufar; 2014.

9. Shamisa S. Stylistics of Prose. Tehran: Mitra; 1999.

10. Fotouhi M. Guide to Writing a Scientific Research Article. Tehran: Sokhan; 2014.

11. Samiei Gilani A. Writing and Editing. Tehran: SAMT Publications; 2006.

12. Kardgar Y, Mahdavi F. Introduction of the Book Matla' and Its Place in Rhetorical Books. Journal of Literary Arts. 2012;4(2):69-92.

13. Rashidi N. A Comprehensive Framework for Evaluating University Textbooks. Ayar. 2009(22):21-36.