بررسی و تحلیل تطبیقی رمان «بامداد خمار» و آخرین قطار به استانبول»
کلمات کلیدی:
ادبیات تطبیقی, فتانه حاجسیدجوادی, آیشه کولین, بامداد خمار, آخرین قطار به استانبولچکیده
رمانهای «بامداد خمار» نوشتۀ «فتانه حاجسیدجوادی» و «آخرین قطار به استانبول» اثر «آیشه کولین» نویسندۀ اهل ترکیه، هر دو با محوریت تجربۀ عشق، ازدواج و کُنش زنانه در بستر سنت و مدرنیته شکلگرفتهاند؛ با این وصف، در دو بسترِ فرهنگی، اجتماعی و تاریخی متفاوت نظامیافتهاند. در این پژوهش با رویکردی توصیفی – تحلیلی، تلاش شده تا تطبیقی تحلیلی میان رویکرد روایی، شخصیت، تقابلها و موضوعات دو رمان صورت گیرد. نتایج پژوهش حکایت از آن دارد: باوجود اینکه در هر دو رمان، یک زن در موقعیت شخصیت اصلی قرار دارد و با توجه به اینکه در هر دو رمان، یک ازدواجِ نامتعارف، سرآغاز شکلگیری مسائلِ شخصیت، رویدادها و حرکت در داستان است، تقابل اصلی که خلق درونمایۀ هر دو رمان بر اساس آن نظامیافته، دارای تفاوت اساسی است؛ بدین گونه که تقابل شخصیت در رمان بامداد خمار، حیطهای محدود و طبقاتی دارد و مبتنی بر احساساتِ نوجوانیِ شخصیت و بر اساس مناسبات نظام اشرافی و موروثی است؛ درحالیکه تقابل موجود در رمان آخرین قطار به استانبول، فراتر از خانواده و بر مبنای تعارضِ شخصیت با یک نظام فکری و اعتقادی کلان سامانیافته است؛ بهبیاندیگر، رمان بامداد خمار، یک بحران و تقابل خُرد، میان فرد، طبقه و خانواده را ترسیم میکند؛ در مقابل، رمان آخرین قطار به استانبول، فرد را در موقعیت تقابل و بحرانی اجتماعی، سیاسی و تاریخی قرار میدهد؛ افزون بر این، محور روایت در بامداد خمار، تجربۀ یک شکست توسط شخصیت اصلی است و در آخرین قطار به استانبول، محور روایت، عملی شدن یک تصمیم بزرگ، توسط شخصیت اصلی و گذار وی از موانع و خطرهایی است که تبعات این تصمیم به شمار میآیند.
دانلودها
مراجع
1. Anoushirvani A. The Ups and Downs of Comparative Literature in the World. Comparative Literature Journal. 2014;5(1):3-8.
2. Wellek R. The Crisis of Comparative Literature. Comparative Literature Journal. 2010;1(2):85-97.
3. Zarrinkoub A. Literary Criticism. Tehran: Amir Kabir; 1975.
4. Mirsadeghi J, Mirsadeghi M. Dictionary of Fiction Writing. Tehran: Mahnaz; 1998.
5. Remak H. Definition and Function of Comparative Literature. Comparative Literature Journal. 2012;3(2):54-73.
6. Ghanimi Hilal M. Comparative Literature: Historical Development, Influence, and Interaction of Islamic Culture and Literature. Ayatollahzadeh Shirazi SM, editor. Tehran: Amir Kabir; 1994.
7. Kundera M. The Art of the Novel. Homayoun P, editor. Tehran: Qatre; 2004.
8. Akhavat A. Dastur-e Zaban-e Dastan (Grammar of Narrative). Tehran: Farda; 1992.
9. Maugham S. On the Novel and the Short Story. Dehghan K, editor. Tehran: Pocket Books Co.; 1998.
10. Shahsavari MH. Moving in the Fog: How to Think Like a Writer. Tehran: Cheshmeh; 2016.
11. Rusli A. The Magic of Point of View. Soleimani M, editor. Tehran: Sooreh Mehr; 2015.
12. Dad S. Dictionary of Literary Terms. Tehran: Morvarid; 2006.
13. Mirsadeghi J. Elements of Fiction. Tehran: Sokhan; 2000.
14. Forster EM. Aspects of the Novel. Younesi E, editor. Tehran: Amir Kabir; 1973.
15. Mandanipour S. The Book of Scheherazade’s Ghosts: Structures, Techniques, and Forms of Modern Fiction. Tehran: Qoqnoos; 2010.
16. McKee R. Story: Structure, Style, and the Principles of Screenwriting. Gozarabadi M, editor. Tehran: Hermes; 2008.
17. Payandeh H. Opening the Novel: Iranian Fiction in the Light of Literary Theory and Criticism. Tehran: Qoqnoos; 2015.
18. Prince G. Narratology: The Form and Function of Narrative. Shahba M, editor. Tehran2016.
19. Seyedabadi A-A. In Defense of Popular Fiction. Dastani Literature Journal. 2002(59):22-3.
20. Dastgheib A. Bamdad-e Khomar by Fattaneh Haj Seyed Javadi. From the Perspective of Criticism: Collected Essays. 5. Tehran: Khaneh Ketab; 2012.
21. Taslimi A. Propositions on Contemporary Iranian Literature: Fiction. Tehran: Ketab-e Ameh; 2009.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Sona Ershadi (Author); Forogh Jalili; Ababas Baghinejad (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.